ارتباط پایداری مرکزی با عملکرد ورزشی بازیکنان والیبال شهرستان دامغان- قسمت ۴

0 Comments

ظرفیت های روانی عامل دیگری است که در تعیین استعداد و درموفقیت ورزشکاران نخبه مهم است .در فرایند استعدادیابی ویژه با سنجش قابلیت های بیشتری روبرو هستیم همچنین تعداد افرادی که در این فرایند شرکت می جویند کمتر از فزآیند استعدادیابی عمومی است . اجرای فرایند استعدادیابی ویژه متضمن چهار مرحله است. .( تئودور بومپا .اصول و روش شناسی تمرین از کودکی تا قهرمانی )
۱ – سنجش سلامت ورزشی
۲ – سنجش قابلیت جسمانی
۳- سنجش قابلیت حرکتی
۴- روانشناسی-سنجش قابلیت روانشناختی
 

۲-۸ قوانین و مقررات بازی والیبال

 

والیبال در سال ۱۸۹۵ میلادی مطابق با سال ۱۲۷۴ شمسی توسط ویلیام ج – مورگان مدیر در ایالت ماسوچوست امریکا ابداع شد . در ابتدا این ورزش مینتونت نام گذاری شد ه بود و دلیل این نام برای همگان نا معلوم بود .والیبال ورزشی تیمی است بین دو تیم بر روی یک زمین مستطیل قائم الزاویه که دارای خطوط مساوی و برابر و یک واسط تور با ارتفاع از هم جدا شده اند که هرتیم مجاز به استفاده از ۶ بازیکن است که اساس بازی از این قرار است که توپی را با زدن ضربه میان دو تیم رد و بدل می کنند هر تیم برای رد کردن توپ به سوی دیگر تور تنها اجازه سه بار ضربه زدن را دارد و به هنگام برخورد توپ به زمین حریف یا در اثر خطای یک تیم یک امتیاز به تیم مقابل داده می شود .
برای هر ورزشکاری تمرینات امادگی اسان است . تقویت عملکرد و جلوگیری از صدمات . بنابراین تمرینات برای انعطاف پذیری و توان همراه هم هستند . برای والیبالیست ها . تمرینات توان با هدف قرار دادن انچه که منطقه قدرت نامیده می شود شروع می گردد. این منطقه مرکز بدن است که شامل معده قسمت بالای ران و قسمت تحتانی پشت می شود .این معده در درجه اول با تمرینات شکمی بعنوان بعنوان نقطه تمرکز تمرینات منطقه قدرت سرو کار دارد گرچه قسمت تحتانی پشت و پشت ران نیز توسط این نرمش ها تقویت می گردند.بوجود اوردن توان در این نقاط اصلی به ایجاد تدریجی توان و انعطاف پذیری در مفاصل خاص ورزش کمک می کند (.مانند زانو ها و ارنج و شانه )
هنگامی که منطقه قدرت قوی شود و مفاصل ثابت داشته باشیم هر چیز دیگری در سر جای خود قرار دارد .والیبال مستلزم حرکاتی مکرر و تکراری مانند تاب خوردن . پریدن و فرود امدن است .که می توانند به صورت منفی بر روی شکم و قسمت تحتانی کمر در تمام طول مفصل تاثیر بگذارد . با پیش بینی این مسائل . معقول است که این قسمت ها را برای نیاز های اضطراری و شدیدی که دارند اماده سازیم .شکم و پایین کمر پلی هستند که قسمت بالای بدن را به قسمت پایین بدن وصل می کنند .بنابراین با استرس زیادی مواجه می باشند . پس هر ورزشکاری باید توجه جدی خود را به حفظ ان عضلات معطوف بدارد.
والیبالیست ها باید تمرینات امادگی شکمی خود را در اغاز . میانه و پایان نرمش های دیگر خود ادغام کنند .این مسئله ان عضلات را اماده می کند تا تقریبا به صورت درست مانند وضعیتی که در یک بازی حاکم است عمل کنند .البته نمی توان گفت که تکنیک مهم نیست بلکه برعکس تکنیک مهم تر است زیرا ریسک وارد شدن صدمه به قسمت تحتانی پشت وجود دارد تمرکز و دقت بر روی حفظ فرم صحیح در خلال کار در رابطه با شکم مهم و اساسی است . (ال اسکیتز و مایکل لین )
فهم و درک یک بازیکن از والیبال .بر حسب وضعیت خودشان نسبت به این ورزش می تواند روش های مختلفی داشته باشد .بازی والیبال در مدرسه یا در پارک خیلی با انچه که در یک فضای کنترل شده رقابتی که در هر طرف تور .تنها سه تماس با توپ مجاز است . تفاوت دارد .اشنایی ابتدایی با والیبال به عنوان یک ورزش تفریحی همیشه منجر به موفقیت فرد در این ورزش در یک فضای رقابتی نخواهد شد.(باب میلر . کتاب والیبال )

 

جهت دانلود متن کامل پایان نامه به سایت azarim.ir مراجعه نمایید.

 

۲-۹پلیومتریک

 

هر مربی والیبال از این تمرینات استفاده کرده و هر والیبالیستی این تمرینات را انجام داده. بله، پلیومتریک‌ها (Plyometric) یا تمرینات پرش. پلیومتریک‌ها دقیقا چه هستند؟ کجا و کی باید این تمرینات را انجام داد؟ حد آنها چقدر است و از کجا به بعد بیش از حد و افراطی بحساب می‌آیند؟ اینها مسائل مهمی هستند که باید قبل از طراحی یک برنامه پرشی درست و حسابی آنها را درک کرد..
این روش تمرین در دهه ۱۹۶۰ توسط دانشمندان اتحاد جماهیر شوروی ابداع شد. هدف این بود که قدرت پرش ورزشکاران روسی بیشتر شود. به تدریج این تکنیک در بین تمام کشورها رواج پیدا کرد، چون ثابت شد این روش در اکثر ورزش‌هایی که نیازمند دویدن سریع و پرش هستند بسیار مؤثر است.
پلیومتریک‌ها تمریناتی هستند که عضلات را قادر می‌سازند تا در کوتاه ترین زمان ممکن به حداکثر توان دست یابند. انجام این تمرینات به شما قدرت فوق العاده‌ای می‌دهد و به شما کمک می‌کند تا پرش عمودی خود را که یکی از مهمترین ویژگی‌های یک والیبالیست است را افزایش دهید. این تمرینات می‌تواند سرعت و عکس العمل شما را در والیبال بسیار افزایش دهد و می‌تواند حتی پرش شما را تا ۴۰-۵۰ اینچ و حتی تا ۶۰ اینچ (۱۰۰-۱۵۰ سانتی متر) افزایش دهد!
تمرین‌های پلیومتریک در یک مدت کوتاه زمانی نیروی زیادی را از سیستم عصبی و عضلانی شما می‌گیرد، همچنین فشار زیادی را به مفاصل شما وارد می‌کند، اگر این تمرینات خارج از برنامه ریزی صحیح و دقیق انجام گیرد ممکن آسیب‌های سختی را بر روی مفاصل و عضلات شما ایجاد کند. هرچند که بعد از این که این تمرینات را انجام دادید تاثیر فوق العاده آن بر روی بدنتان شما را به وجد می‌آورد و خستگی این تمرینات را فراموش خواهید کرد.
نمونه‌ای از پرش‌های پلیومتریک پرش‌های عمودی پشت سر هم و پرش‌های موسوم به box depth عمق خرک می‌باشند که هر دو آنها برای والیبالیست‌ها آشنا می‌باشند. در هر دوی این تمرینات بدن نسبت به زمین عکس العمل نشان می‌دهد. در هردو تمرین ورزشکار روی زمین فرود می‌آید و بلافاصله دوباره بالا می‌پرد. هنگامی که پاها به زمین می‌خورند بدن (به ویژه عضلات پا) مجبور می‌شوند که وزن شخص را جذب کنند. این نیرو که باعث جذب وزن بدن می‌شود در واقع انرژی است که می‌توان از آن بهره برد. این انرژی برای مدت یک هزارم ثانیه ذخیره می‌شود و سپس هنگامی که عضلات شل می‌شوند تلف می‌شوند و از بین می‌روند. کلید کار، بهره بردن از این انرژی با حاکثر سرعت ممکن برای دوباره بلند شدن از زمین است. و این همان کاری است که تمرینات عمودی پشت سر هم و پرش‌های box depth بدن را برای آن آماده می‌کنند. اما در هر حال، این به تنهایی کافی نیست که صرفا بدانیم تمرینات پلیومتریک می‌توانند برای پرش مفید باشند. شما باید این را هم بدانید که چرا و چگونه این تمرینات را باید انجام بدهید . (پرش به بالا . کمیته بین المللی المپیک ۲۰۰۷)

 

۲-۱۰ آمادگی جسمانی چیست ؟

 

سازمان بهداشت جهانی امادگی را “توانایی اجرای کار عضلانی به صورت رضایت بخش ” تعریف می کند .دانشکده طب ورزش امریکا تعریف امادگی جسمانی را چنین بیان می کند : ” قابلیت اجرای سطوح متوسط تا شدید فعالیت بدنی بدون خستگی بی مورد و حفظ این قابلیت در سراسر دوره زندگی ” ودر جایی دیگر در شرح این اصطلاح امده است : “توانایی انجام فعالیت های روزانه با قدرت و هوشیاری و بدون خستگی بی مورد و با انرژیفراوان و لذت بردن از سرگرمی های اوقات فراغت و توانایی روبه رو شدن با موارد اضطراری پیش بینی نشده “
ایفرد با توجه به دو هدف کلی امادگی جسمانی یعنی هدف تندرستی و هدف مهارتی عوامل امادگی جسمانی را نیز به دو طبقه تقسیم کرده است که عبارتند از : عوامل وابسته به تتدرستی و عوامل وابسته به مهارت حرکتی .
امدگی وابسته به تندرستی به توسعه کیفیت های مورد نیاز برای اجرای خوب عملکرد و همچنین حفظ شیوه زندگی سالم توجه می شود .بنابراین عوامل این نوع امادگی عبارتند از : استقامت قلبی –تنفسی. قدرت عضلانی . استقامت عضلانی انعطاف پذیری و ترکیب بدن .
در امادگی وابسته به مهارت حرکتی . به توسعه کیفیت های مورد نیاز برای اجرای بهتر ورزش ها و دیگر فعالیت های جسمانی توجه می شود به همین دلیل بعضی مواقع به این نوع امادگی . امادگی حرکتی نیز می گویند .عوامل این نوع امادگی عبارتند از :سرعت .توان . تعادل .چابکی .سرعت عکس العمل و هماهنگی عصبی – عضلانی . عوامل هر دو امادگی با یکدیگر همپوشانی بسیار نزدیکی دارند .

 

۲-۱۱ امادگی قلبی – تنفسی

 

عبارتند از :”توانایی اجرای فعالیت های جسمانی سنگین . توسط گروه عضلات بزرگ که در زمان نسبتا زیادی انجام می شود . “

 

۲-۱۲ قدرت عضلانی

 

قدرت عضلانی توانایی یا امادگی یک عضله یا گروهی از عضلات است برای وارد کردن حداکثر فشار یا نیرو به یک مقاومت ثابت یا متحرک فقط برای یک بار .

 

۲-۱۳ استقامت عضلانی

 

بسیاری از فعالیت های ورزشی به توانایی عضلات در توسعه و حفظ پایداری نیروی نزدیک به بیشینه و بیشینه بستگی دارند .توانایی عضلات برای حفظ انقباض های عضلانی تکراری . مانند اجرای حرکات درازونشست و بارفیکس و نیز حفظ انقباض ایستا عضلانی برای مدت زمان طولانی . مانند تلاش برای کندن حریف در کشتی . استقامت عضلانی بوسیله ارزیابی بیشتر تعداد تکرار هایی که در درصد معینی از یک تکرار بیشینه می توان اجرا کرد . اندازگیری می شود . قدرت بوسیله یک تکرار بیشینه تعیین می شود . (ت ب ب )
توان بوسیله اجرای سریع یک تکرار بیشینه تعیین می شود و باضرب نمودن مقدار نیروی اعمال شده در میزان جابه جا یی وزنه . تقسیم بر مدت زمان اجرای یک تکرار بیشینه محاسبه می شود . (کتاب فیزیولوژی ورزش و فعالیت بدنی جلد اول . جک اچ . ویلمور )
بطور کلی استقامت عضلانی عبارتند از:
توانایی عضله یا گروهی از عضلات برای اجرای مجموعه ای از انقباض های تکراری یا تولید نیروی ثابت در یک دوره زمانی طولانی . در این تحقیق از درازو نشست برای استقامت عضلات شکم استفاده شده است . برای شروع آزمون . فرد به پشت خوابیده و پاها را از زانو خم می کند برای انجام این آزمون بهتر است از کسی کمک بخواهیم تا هنگام اجرا پاها را بگیرد دستها کنار گوش یا روی سینه قرار دارد بعد بالا امده تا ارنج دست زانو را لمس کند و سپس به حالت اولیه بر می گردد تعداد تکرار در یک دقیقه استقامت عضلات شکمی را تعیین می کند .

 

۲-۱۴ انعطاف پذیری

 

یکی از اجزای امادگی جسمانی است و به صورت ساده چنین تعریف می شود : “ظرفیت برای حرکت ازادانه در تمام طول دامنه حرکت مفصل . بدون این که کوچک ترین فشاری به ان وارد شود .”

 

۲-۱۵ ترکیب بدن

 

اخرین جزئ امادگی جسمانی در ارتباط با سلامت ترکیب بدن می باشد . در واقع ترکیب بدن مناسب حاصل داشتن امادگی قلبی – تنفسی بالا و قدرت و استقامت عضلانی خوب و انعطاف پذیری مطلوب است .
ترکیب بدن از دو قسمت تشکیل شده است : ۱- بخش چربی : شامل بافت چربی بدن است که چگالی کمتری دارد .

 

 

  1. بخش بدون چربی : شامل عضله و استخوان و اندام ها می باشد که چگالی بیشتری دارد .

 

 

 

۲-۱۶ اجزایی امادگی جسمانی در ارتباط با مهارت

 

اجزای امادگی مربوط به مهارت را همچنین با عنوان عوامل روانی و حرکتی یا عوامل اجرای حرکتی نیز می نامند. این توانایی ها علاوه بر نیاز به اندام ها و عضلات بدن مستلزم یادگیری نیز می باشند . بدین معنی که الگو های حرکتی انها پس از تمرین یاد گرفته می شود و در دستگاه عصبی مرکزی مسیر های جدید عصبی ایجاد می شود که تقریبا فراموش نمی شود .
سرعث : توانایی اجرای یک حرکت ویژه با سرعت بسیار زیاد مثل :دوهای سرعت .شنای سرعت . دوچرجه سواری سرعت . قایقرانی سرعت و…
توان : توانایی تولید مقدار زیادی نیرو علیه یک مقاومت معین در زمان کوتاه مثل :انواع پرتاب ها .پرش ها . شیرجه و… (کتاب امادگی جسمانی به زبان ساده .ابوالفضل گودرزی )
توان . کاربرد عملی قدرت و سرعت و عامل کلیدی برای اغلباجراهای ورزشی است .
اگر چه قدرت مطلق جزئ مهمی از اجرای فعالیتهای ورزشی است . با این حال . توان برای بسیاری از فعالیتهای ورزشی اهمیت بیشتری دارد .توان از دو جزئ قدرت و سرعت تشکیل شده است .سرعت کیفیتی است ارثی که در نتیجه تمرین تغییر اندکی می کند . بنابراین توان . تنها به وسیله افزایش قدرت . افزایش می یابد . (کتاب فیزیولوژی ورزش و فعالیت بدنی جلد اول . جک اچ . ویلمور –دیویدال . کاستیل )
چابکی : توانایی تغییر مسیر سریع و دقیق بدن . حین فعالیت مثل :اسکی مارپیچ . حاکی . دریبل در فوتبال و بسکتبال و…
هماهنگی عصبی – عضلانی : توانایی تلفیق احساس دیداری . شنیداری . و گیرنده های عمقی با عملکرد حرکتی برای ایجاد حرکت دقیق . روان و ماهرانه مثل بسیاری از حرکات ژیمناستیک . اسپک والیبال . استارت های دو و شنا و…
تعادل :توانایی حفظ توازن بدن در حال حرکت و یا در حال ایستاده مثل :بسیاری از حرکات ژیمناستیک . پرش با نیزه و …
زمان عکس العمل : زمان مورد نیاز برای ایجاد یک پاسخ دقیق و مناسب فیزیولوژیک یا مکانیکی به بعضی تحریکات خارجی مثل :استارت دوهای سرعت .تنیس روی میز و… (کتاب فیزیولوژی ورزش و فعالیت بدنی جلد اول . جک اچ . ویلمور –دیویدال . کاستیل )

 

۲-۱۷عضلات مرکزی

 

 

۲-۱۷-۱ ناحیه ثبات مرکزی[۱]

 

ناحیه مرکزی بدن به­عنوان مجموعه کمری- لگنی- رانی تعریف شده است. مرکز بدن در واقع همان جایی است که مرکز ثقل بدن در آن واقع شده و حرکات بدن از آنجا آغاز می­ شود. مرکز بدن به ­عنوان جعبه­ای در نظر گرفته شده (شکل ۱) که عضلات شکمی[۲] در جلو، عضلات سرینی[۳] و چندسر[۴] در عقب، عضله دیافراگم[۵] به عنوان سقف و عضلات لگن خاصره در کف و عضلات کمربند لگنی در قعر وکف آن قرار گرفته­اند.(صاحب الزمانی منصور۱۳۹۱)
ثبات مرکزی محوری برای عملکرد بیومکانیکی موثر اندام هاست که از طریق افزایش تولید نیرو و کاهش بارهای مفصلی در تمامی انواع فعالیتها از دویدن تا پرتاب کردن عمل می کند . مشخص نشده است که چه عناصر – اناتومیکی و فیزیولوژیکی – در ایجاد ثبات مرکزی نقش دارند به همین دلیل ارزیابی های فیزیکی ثبات مرکزی نیز متفاوت هستند . (ناصری .نسرین ۱۳۹۱)
ثبات مرکزی برای سیستم عضلانی اسکلتی فواید بسیار زیادی از بهبود سلامت ناحیه کمری لگنی تا جلوگیری از صدمات اندامها را دارد . بنابراین تامین و نگهداری ثبات مرکزی از اهداف بسیاری از مربیان درمانگر ورزشی و محققان می با شد .
Core یا مجموعه کمری – لگنی – رانی از مهره های کمری کمربند لگنی مفاصل ران ساختارهای غیر فعال وفعال تشکیل می شود که ایجاد کننده یا محدود کننده حرکات این ناحیه می با شد .ثبات مرکزی به معنای توانایی مجموعه کمری – لگنی برای جلو گیری از خم شدن ستون فقرات نسبت به اندامها و حفظ تعادل طبیعی و برگشتن به حالت خنثی پس از اغتشاش می باشد . با وجود اینکه ساختارهای غیر فعال و ایستا تا حدی در ایجاد ثبات مرکزی نقش دارند اما عمدتا عملکرد فعال ساختار های عضلانی عامل حفظ این ثبات می با شد . ثبات مرکزی باید توانایی کنترل پاسچر را بعنوان یک پایه برای حرکات اندامها داشته باشد . (نودهی و همکاران ۱۳۹۱)

شکل ۲-۱ نمای جانبی ناحیه مرکزی بدن

“پانجایی”(۲۰۰۳) پیشنهاد کرد که پایداری ستون مهره ها بر اساس سه زیر مجموعه پایه ریزی شده است: غیر فعال :استخوان ها و لیگامنتها
فعال :عضلات و کنترل عصبی . ساختارهای فعال و غیر فعال در ناحیه مرکزی پایداری پویا و ایستا را در این ناحیه ایجاد می کند .(صاحب الزمانی .منصور و همکاران ۱۳۹۱)
“کینگ” (۲۰۰۰)[۶] ناحیه مرکزی را به­ عنوان استوانه­ای توصیف کرده که قفسه سینه به ­عنوان یک ­سوم فوقانی این استوانه بر عملکرد کمربند شانه و لگن خاصره به ­عنوان یک ­سوم تحتانی این استوانه بر عملکرد پاها تأثیرگذار است، که این امر نشان دهنده وضیعت قفسه سینه و کمربند شانه می­باشد. ناحیه مرکزی عصبی- عضلانی به­عنوان یک­ ­سوم میانی این استوانه، وضعیت یک­ سوم فوقانی و تحتانی استوانه را هدایت می­نماید. یک­ سوم فوقانی و تحتانی در چرخش در مرکزعصبی- عضلانی تأثیرگذار است
ستون فقرات به عنوان تکیه گاه اندام ها ذاتا بی ثبات و به مشارکت عضلانی برخوردار از یک سیستم کنترل حرکتی کارامد جهت تعیین دقیق وضعیت ثباتی و ایجاد پاسخ های حرکتی مناسب وابسته می باشد .(رجبی . رضا و همکاران ۱۳۸۸)
به دلیل حرکت ستون مهره ها به طور همزمان در سه بعد بارهای زیادی بر روی ساختارهای غیر فعال استخوانی لیگامانی مهره ها عمل می کند بنابراین ستون مهره هامستعد اسیب می شود در نتیجه ضروری است حرکت بوسیله عضلات کمری و شکمی با ایجاد سفتی مورد نیاز بهینه در مقابل بارهای وارد بر ستون مهره ها ی کمری کنترل شود و از اسیب به وسیله اضافه بار جلوگیر ی شود .(صاحب الزمانی منصور ۱۳۹۱)
 

۲-۱۷-۲ آناتومی ناحیه مرکزی بدن

 

ناحیه مرکزی در برگیرنده ترکیب کمری- لگنی- رانی با ۲۹ عضله تو در تو می­باشد. یک مفهوم کلی وجهانی برای تعریف این که ناحیه مرکزی بدن چیست وجودندارد، اما برخی چارچوبی را به ­طور سازمان­ یافته ایجاد کرده ­اند “برگمارک” (۱۹۹۹)[۷]، “جانسون” (۲۰۰۲)[۸]و “کوئین” (۲۰۰۳)[۹]عضلات ناحیه مرکزی بدن را برای ساده­تر توضیح دادن پایداری به دو دسته اصلی تقسیم کرده ­اند: اولین دسته ،سیستم کلی (ناحیه مرکزی بیرونی) می باشد که شامل عضله سرینی بزرگ و عضلات ضد جاذبه­ای شامل آنچه در جدول ۱ نشان داده شده است، می­باشد. این عضلات تولیدکننده گشتاورهای بزرگ­تر عضلانی هستند که لگن خاصره را به قفسه سینه اتصال می­دهد و به ­صورت سطحی ­تر قرار گرفته­ اند و حرکات بزرگ­ تر تنه را تولید می­ کنند. دسته دوم عضلات موضعی (ناحیه مرکزی درونی) می­باشد (جدول ۱) و عضلات عمقی هستند، که سرچشمه گرفته از داخل مهره­های کمری هستند و چون این عضلات نزدیک به مرکز اهرم چرخاننده بخش مهره­ای قرارگرفته­اند و به­ طور عمودی می باشند، از بابت طول کوتاه ­ترند، برای حرکت کنترلی درون ­بخشی[۱۰] ایده آل هستند .
جدول ۲-۱ طبقه بندی پانجایی[۱۱]

 

 

 

 

 

 

 

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *