بررسی نقش رویکردهای مدیریت سود بر خطای پیش بینی سود شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران- قسمت 27

0 Comments

اقلام تعهدی اختیاری( DA) : به استناد پژوهش‌های (اسدی و منتی منجق تپه، 1390؛ مدرس و افلاطونی، 1388؛ ولز، 2002؛ گادفری و همکاران، 2005؛ ویلسون و وانگ،2010)، در این پژوهش نیز اقلام تعهدی اختیاری به عنوان شاخص مدیریت سود در نظر گرفته شده است. به منظور تخمین اقلام تعهدي اختياري از مدل تعدیل‌شده جونز بر مبنای عملکرد استفاده می‌شود( کوتاری و همکاران، 2005).
3-6-3) متغير(هاي) كنترل تحقيق
متغيرهاي كنترل، متغيرهايي هستند كه بر اساس مباني نظري ، ممكن است رابطه معناداري با متغير وابسته تحقيق داشته باشند. در تحقيق حاضر، متغيرهاي ذيل به عنوان متغير كنترل در نظر گرفته‌شده‌اند.
اندازه شرکت : از طریق لگاریتم ضرب تعداد سهام در پایان هر سال در قیمت بازار هر سهم در آن تاریخ به دست می‌آید.
در پژوهش‌های قبلی معناداري رابطه این متغیر با اقلام تعهدي اختیاري اثبات شده است (فرانکل و همکاران 2002،1 ؛ دیویدسون و همکاران 2005 ، مدرس و همکاران، 1388 ). برخی از پژوهش‌ها به این نتیجه رسیدند که شرکت‌های بزرگ براي کاهش جلب توجه‌ها از خود، اقدام به مدیریت سود کاهنده می‌کنند (انگیزه سیاسی)؛ لذا رابطه معنادار بین اندازه شرکت و مدیریت سود وجود دارد (نوروش و همکاران ، 1384 ). برخی از پژوهش‌های دیگر به این نتیجه رسیدند که شرکت‌های بزرگ براي حفظ وجهه خود نزد تحلیل گران و اجتناب از دعاوي حقوقی، کمتر مدیریت سود می‌کنند (موسس ، 1987 ؛ لانگ و لانهلم ،1993).
رشد شرکت : از تفاوت فروش سال جاری و فروش سال قبل تقسیم بر فروش سال قبل به دست می‌آید.
طبق پژوهش‌های گذشته شرکت‌های با رشد فروش بیشتر، به دلیل فشار برآوردن انتظارات سرمایه‌گذاران (بازار سرمایه)، با احتمال بیشتري دست به مدیریت سود می‌زنند (منون و ویلیام ، 2003 ؛ گیگر و نورث ، 2006).
شاخص بحران مالی : مطابق با پژوهش گیگر و نورث ( 2006 )، جهت کنترل برآورد بیش از حد اقلام تعهدي اختیاري به وسیله مدل تعدیل‌شده عملکردي جونز در شرکت‌های داراي آشفتگی مالی، این متغیر را کنترل می‌نماییم. براي این کار از غلامرضا امیری سلیمانی (1381)در رساله دکتری خود به بررسی شاخص های پیش بینی کننده ورشکستگی در شرایط محیطی ایران ، با استفاده از پرسش نامه نظر پرسش شوندگان را در مورد قابلیت پیش بینی کنندگی مجموعه ای از 15 متغیر مالی و 10 متغیر غیرمالی در پیش بینی ورشکستگی شرکت ها (یا آنگونه که در تحقیق ایشان آمده تجارت ناموفق) جویا شده است، و در نهایت در مدلی از نوع تفکیک کننده خطی 15 متغیر مالی را مورد بررسی بیشتر قرار داده است . مدل نهایی او تنها در برگیرنده چهار نسبت شامل : جریان نقدی عملیاتی هر سهم به سود هرسهم ؛ وجه نقد حاصل از عملیات به حقوق صاحبان سهام ؛نسبت موجودی کالا به دارایی‌های جاری؛ و دارایی‌های جاری به بدهی های جاری. در این الگو هرچقدر مقدار z به صفر نزدیکتر باشد احتمال ورشکستگی بیشتر و هرچه مقدار z به یک نزدیکتر باشد احتمال ورشکستگی کمتر است.
نسبت ارزش دفتری به ارزش بازار حقوق صاحبان سهام : از تقسیم ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام شرکت در پایان سال بر ارزش بازار حقوق صاحبان سهام شرکت (تعداد سهام شرکت در پایان سال در آخرین قیمت سهام شرکت در پایان سال) محاسبه می‌شود.
این متغیر به منظور کنترل تأثیر فرصت رشد بلندمدت شرکت‌ها بر اقلام تعهدي اختیاري کنترل می‌گردد. بازار از رشد سود آینده شرکت‌هایی که ضرایب MTB بیشتري دارند، تصور و دید مثبتی دارد. مدیران تحت فشار بازار سرمایه باید پاسخگوي انتظارات بازار باشند و این تصور مثبت را حفظ کنند. از این رو ممکن است به سمت مدیریت سود سوق پیدا کنند. رابطه مستقیم این نسبت با اقلام تعهدي اختیاري در برخی از پژوهش‌های قبلی گزارش شده است (اسباق و همکاران ،2003، گیگر و نورث ، 2006).
زیان ده بودن شرکت : متغیر ساختگی است. اگر در سال جاری زیان گزارش شود مساوی یک و در غیر این صورت مساوی صفر می‌باشد.
وقتی شرکتی در یک سال مالی عملکرد بسیار ضعیفی داشته باشد، احتمالاً با مدیریت سود کاهنده، نتایج عملیات را بدتر جلوه می‌دهد. این اقدام به شرکت این اجازه را می‌دهد تا زیان‌های سال‌های آتی را در سال مالی مورد نظر شناسایی کند و از این طریق بستر را براي مدیریت سود افزاینده در سال‌های بعد فراهم کند. به این استراتژي « انتقال اقلام منفی آینده به دوره جاري» می‌گویند (کردستانی، 1381 ). در برخی از پژوهش‌ها اعمال این روش به اثبات رسیده است (لی و ماند ، 2003 ).
بازده دارایی‌های سال گذشته : از تقسیم سود خالص سال گذشته بر میانگین کل دارایی‌های سال گذشته به دست می‌آید. به منظور کنترل تأثیر عملکرد شرکت‌ها بر اقلام تعهدي اختیاري از این متغیر استفاده می‌شود. استدلال می‌شود که شرکت‌های با عملکرد خوب انگیزه کمتري براي مدیریت سود و دست‌کاری نتایج دارند (رامونس و همکاران 2009).
جریان وجه نقد عملیاتی : جریان وجوه نقد فعالیت‌های عملیاتی سال جاری تقسیم بر میانگین کل دارایی‌های سال جاری است.
در پژوهش‌های گذشته وجود رابطه منفی بین وجه نقد عملیاتی و اقلام تعهدي اختیاري یافت شده است (بکر و همکاران، 1998؛ منون و ویلیامز، 2003).
فاصله زمانی بین تاریخ پیش‌بینی و تاریخ گزارش سود : تعداد روزهای بین اعلام سود پیش‌بینی‌شده با اعلام سود گزارش حسابرسی شده.
7-3- جامعه آماري و روش نمونه‌گیری
جامعه آماري اين تحقیق مشتمل بر شركت‌هاي پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران
می‌باشد و روش نمونه‌گیری،روش حذفي است . به اين صورت که براي تخمين مدل‌هاي اين تحقیق ، آن شركت‌هايي که داراي شرايط زیر بوده،جزء نمونه آماري لحاظ شده و آن دسته از شرکت‌هایی که اين شرايط را نداشته‌اند از نمونه آماري،حذف گردیده‌اند. شرايط مذکور به شرح زيرمي باشند:
١. شرکت تا پایان سال 1390 در بورس اوراق بهادار تهران پذیرفته شده و طی سالهای 1385 الی 1390 از بورس اوراق بهادار تهران نیز خارج نشده باشد.

  1. به منظور افزايش قابليت مقايسه ، سال مالي آن‌ها منتهي به پايان اسفندماه باشد.
این مطلب را هم بخوانید :
بررسی اثربخشی آموزش مولفه های هوش هیجانی بر استرس والدگری مادران با کودکان معلولیت جسمی –حرکتی شهرستان زنجان سال تحصیلی 93 92- قسمت 36

3 . بيش از چهار ماه در هر سال توقف نماد معاملاتي نداشته باشند.

  • 4. جزء بانک ها ومؤسسات مالی (شرکتهای سرمایه گذاری ،واسطه گرهای مالی، شرکت های لیزینگ) نباشد. زیرا در این شرکتها دستکاری سود از طریق اقلام تعهدی اختیاری کم تر صورت می گیرد و بیش تر از طریق فروش سرمایه گذاری ها و سایر روش های موجود صورت می گیرد.

بنابراين جمع‌آوری داده‌ها محدود به شرکت‌هایی شد که حائز شرايط فوق بوده که منجر به انتخاب يک نمونه 106تايي از شرکت‌های با اطلاعات کامل شد. شرکت‌های نمونه به صورت زير می‌باشند:
جدول 1-3 : شرکت‌های نمونه

آبسال