دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

تصمیم گیری در شرایط عدم اطمینان کامل، تصمیم گیری در شرایط عدم اطمینان

[do_widget id=kl-erq-2]

این شرایط وقتی به وجود می آید که شخص نمی تواند دقیقاً نتیجه انتخاب هر راه حل را پیش بینی کند. این شرایط را می توان به دو دسته تقسیم کرد.
الف- تصمیم گیری در شرایط عدم اطمینان کامل: در این شرایط تصمیم گیرنده حتی قادر به پیش بینی وضع آینده به صورت احتمالی نیز نیست. در این مواقع استفاده از فنون زیر توصیه می شود:
تکنیک بدبینی (حداکثر حداقل): در این روش برای هر راه حل بدترین پیامد ممکن در نظر گرفته می شود. سپس از بین آنها گزینه ای انتخاب می شود که نسبت به دیگران از پیامد بهتری برخوردار باشد.
تکنیک خوش بینی (حداکثر حداکثر): در این روش برای هر راه حل بهترین پیامد ممکن در نظر گرفته می شود. سپس از بین آنها گزینه ای انتخاب می شود که نسبت به دیگران از پیامد بهتری برخوردار باشد.
تکنیک احتمالات مساوی (equal probabilities): که گاهی معیار لاپلاس (Laplace criterion) نامیده می شود، شانس پیامدهای مختلف هر راه حل را یکسان فرض کرده و بدین سبب دنبال راه حلی می گردد که متوسط پیامدهای آن از بقیه گزینه ها بیشتر است.
تکنیک واقع گرایی (realistic): این روش که گاهی معیار هورتیز (Hurwitz criterion) نامیده می شود، بر این اصل مبتنی است که یک تصمیم گیرنده منطقی کاملاً خوش بین یا بدبین نیست. بلکه بین این دو تکنیک تعادلی برقرار می کند؛ بدین صورت که ابتدا ضریب خوش بینی تصمیم گیرنده که آن را با α نشان می دهیم، حدس زده می شود. مقدار این ضریب بین صفر و یک است. زمانی که باشد، تصمیم گیرنده کاملاً خوش بین و زمانی که است، تصمیم گیرنده کاملاً بدبین است. حد وسط این فاصله نشان می دهد که تصمیم گیرنده پیش بینی خاصی در مورد آینده ندارد. فرمول این معیار بدین صورت است:
(حداقل بازده راه حل i) (α-1) + (حداکثر بازده راه حل i) α= معیار واقعگرایی راه حل i معیار
واقعگرایی برای هر راه حل محاسبه شده و سپس راه حلی انتخاب می شود که بیشترین مقدار را به خود اختصاص دهد.
تکنیک حداقل حداکثر هزینه فرصت از دست رفته (opportunity loss table): در این روش ابتدا جدولی به نام هزینه فرصت از دست رفته را تشکیل می دهیم. سپس مشتریان مقدار را از میان پیامدهای هر راه حل مشخص کرده و در نهایت گزینه ای انتخاب می شود که از بین سایرین از مقدار هزینه کمتری برخوردار باشد.
ب- تصمیم گیری در شرایط ریسک: در این شرایط تصمیم گیرنده می تواند به طور احتمالی نتایج اخذ هر تصمیم را پیش بینی کند. استفاده از فنون و روش های احتمالی در این شرایط مناسب است. این فنون عبارت است از:
– فنونی که نیاز به نمونه گیری ندارند: مانند درخت اخذ تصمیم، روش EMV، روش EOL، روش پویای احتمالی، شبیه سازی و تئوری صف.
– فنونی که به نمونه گیری نیاز دارند
– فنونی که به توزیع آماری نیاز دارند
3-8-4-2) تصمیم گیری در شرایط تعارض :
این شرایط وقتی به وجود می آید که حداقل دو رقیب به عنوان تصمیم گیرنده وجود داشته باشد که هیچکدام از تصمیمات دیگری آگاهی ندارند. به علاوه تصمیم گیرندگان همگی منطقی اند و کنترلی بر تصمیمات یکدیگر ندارند و هر یک در صدد رسیدن به حداکثر سود یا حداقل زیان است. برای حل این گونه مسائل از تئوری بازی ها استفاده می شود.
3-8-4-3) تصمیم گیری در شرایط اطمینان :
وقتی که تصمیم گیرنده کاملاً از پیامد هر راه حل تصمیم آگاه است، در این شرایط قرار دارد. فنون تصمیم گیری در این حالت براساس تعداد معیار مورد استفاده برای ارزیابی راه حل ها و دستیابی به گزینه بهینه به دو دسته تقسیم می شوند:
الف- فنون تصمیم گیری چند معیاره (multi criteria decision making): در مواقعی استفاده می شود که برای انتخاب راه حل از چند معیار به طور همزمان استفاده می گردد و به دنبال گزینه ای است که بیش ترین مزیت را برای تمام معیارها ارائه می دهد.
این تکنیک ها خود به دو دسته تقسیم می شوند.
1- فنون تصمیم گیری چند هدفه(Multi Objective Decision Making): در این شرایط به طور همزمان چندین هدف دنبال می شود، به طوری که معیار ارزیابی برای سنجش موفقیت هر یک با دیگران متفاوت است. این فنون به منظور طراحی به کار گرفته می شوند.
روش های حل این مسائل عبارتند از:
– تبدیل تابع هدف به محدودیت
– روش وزن دادن به اهداف
– روش اولویت مطلق (absolute priorities approach)
]]>