دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

دانلود مقاله تاریخچه گردشگری در ایران، تاریخچه گردشگری در …

[do_widget id=kl-erq-2]

مدیریت گردشگری: مدیریت گردشگری محور فعالیت خود را توجه به اصول اخلاقی انسانی، اجتماعی- فرهنگی، حفاظت از میراث تاریخی(طبیعی و انسانی) قرار داده وما از آن به نام مدیریت خوب گردشگری نام میبریم، که سرآغازی برای پایداری سیستم گردشگری است( واحدپور و جعفری،87:1390).<br />مدیریت مشارکتی: مدیریت مشارکتی به مفهوم توانمندسازی کارکنان و شاغلان سازمان ها، به منظور مداخله در فرآیند تصمیم گیری است. مدیریت مشارکتی عبارت است از نظامی که طی آن، بازتاب ارز شهایی، در فرآیند برنامه ریزی، اجرا و ارزیابی عینیت مییابد که این ارزشها عبارتند از: امکان بیان دیدگاه های شهروندان دربارهی اقدامات مدیریت، پیمان همکاری بین مردم و تصمیمگیران، درنظرگرفتن منافع و نیازهای مشارکت کنندگان، ایجاد تسهیلات برای مشارکت کردن مشارکت جویان، درگیرکردن مشارکت جویان در تعریف راه و رسم مشارکت، فراهم کردن اطلاعات مورد نیاز مشارکت جویان برای مشارکت و تعیین چگونگی اثرگذاری درون دادههای مشارکت جویان در تصمیم ها(صادقی و رهنما، 1392: 172-171).
رویکرد سیستمی در گردشگری: این رویکرد گردشگری را به عنوان مجموعه ای از عناصر و بخشهای مرتبط با هم می داند که به عنوان یک کل واحد در جهت تحقق اهدافی خاص حرکت میکند(ابراهیم زاده و آقاسی زاده،111:1388).
تحلیل SWOT: SWOT سرواژۀ عبارات قوتها(Strenghths)، ضعفها(Weaknesses) ، فرصتها (Opportunities) و تهدیدات (Threats) است. گام اول در مراحل برنامه ریزی استراتژیک تعیین رسالت، اهداف و ماموریتهای سازمان است و پس از آن می توان از طریق تحلیل SWOT که یکی از ابزارهای تدوین استراتژی است، برای سازمان استراتژی طراحی کرد که متناسب با محیط آن باشد. با استفاده از این تحلیل این امکان حاصل می شود که اولاً به تجزیه تحلیل محیط های داخلی و خارجی پرداخته و ثانیاً تصمیمات استراتژیکی اتخاذ نمود که قوتهای سازمان را با فرصتهای محیطی متوازن سازد.
فصل دوم: مبانی نظری

2-1. اصطلاحات و واژهها
معمولاً تعاریفی که در مورد گردشگری ارائه میشود به دو بعد عرضه و تقاضای گردشگری توجه میکنند. تعاریفی که به بعد عرضه توجه دارند به محصولات و خدمات ارائه شده به گردشگری متمرکز است و تعاریفی که به بعد تقاضا توجه دارند به رفتار گردشگران و آنچه که آنان نیاز دارند تمرکز میکند(کردی،10:1381).
توریست: توریست یا گردشگر کسی است که به قصد تفریح و تفرج، تجارت و دیدار خویشاوندان به طور موقت و نه دائم در زمانی بیش از یک روز و کمتر از یک سال به مکانی خارج از قلمرو زندگی و کاری خود سفر میکند(کوپر و همکاران،28:2000). امّا امروزه آنچه اهمیت فراوان دارد این است که گردشگری تنها به معنای تعطیلات نیست و مقصود از آن آرامش اعصاب و تفریح و نفی کامل دنیای کار نیست، بلکه شکل مثبتی از گذران وقت آزاد است به شکل لذت بردن از جاذبههای طبیعی و زمینی که بر روی آن زندگی میکنیم. گردشگری به معنای کسب دانش نیز هست و امروزه توریست جوامع پیشرفته به دنبال بومشناسی، زمینشناسی، علم، فرهنگ، تاریخ و اصالت است(نکویی صدر،35:1384). لازم به ذکر است که اگر هدف فرد بازدید کننده یا مسافر کسب درآمد از طریق اشتغال در مقصد باشد، آن فرد گردشگر محسوب نمیگردد(Burton،2000:1).
توریسم: لغت توریسم از کلمۀ تور به معنای گشتن اخذ شده که ریشه در زبان لاتین دارد. در فرهنگ لغت معنای مدرن توریسم، مسافرت به منظور سرگرمی با مقاصد مختلف ذکر شده است.
در کشورهای توسعه یافته واژۀ توریسم(گردشگری) از قرن نوزدهم و به ویژه از اوایل قرن بیستم، با گسترش وسایل حمل و نقل، به گردشگری انبوه تغییر شکل وماهیت داد. واژۀ توریسم به معنای ایدۀ مسافرت کردن، جابجایی و حرکت به سوی اهداف مختلف است که احساس گردش و حرکت مداری گردشگر را میرساند، چون به جایی بازمیگردد که از آنجا حرکت کرده است. گردشگری عبارتست از صنعتی شکوفا که قادر به اشتغالزایی است، اقتصادهای محلی را باروری میسازد، و سطح زندگانی را بارور میسازد(حاج علیلو و نکویی صدر،18:1390).
گردشگری شهری: در اولین کارگروه گردشگری در اروپا در سال 1990 گردشگری شهری چنین تعریف شد:” گردشگری شهری مجموعهای از منابع و فعالیتهایی است که در شهرها یا شهرک قرار دارند و به بازدید کنندگان سایر نواحی خدمات عرضه میکنند”. به عبارت دیگر گردشگری شهری به مجموعه فعالیتهای توسعه یافته در مراکز شهری که دارای زیر ساختهای مناسب گردشگری و عناصر طبیعی، تاریخی و فرهنگی هستند و به صورت یک قطب جاذب از طریق عرضه محصولات ومصرف تولیدات و خدمات برای جذب گردشگرها عمل میکنند تعریف شده است…
به عبارت دیگر” گردشگری شهری، عملکرد متقابل گردشگر- میزبان و تولید فضای گردشگری در رابطه با سفر به مناطق شهری با انگیزههای متفاوت و بازدید از جاذبهها و استفاده از تسهیلات و خدمات مربوط به گردشگری است که آثار متفاوتی را بر فضا و اقتصاد شهری بر جای مینهد”(شاهی، 1388: 55-56).
گردشگری پایدار: گردشگری پایدار به معنای گردشگری است که توسعه و بقا یافته در یک حوزه (جامعه ومحیط) و در همان روش و مقیاس در یک دوره نامحدود باقی میماند و باعث ایجاد مخاطرات و تنزل و ممانعت از توسعه برای محیطی که در آن رشد کرده نمیشود و فرصت انجام مناسب دیگر فعالیت ها و فرآیندها را محدود نمی کند.
به دنبال این نوع رویکرد نگرش سیستمی به عنوان یک ابزار مورد استفاده قرار گرفته که با استفاده از آن سعی بر شناسایی موارد تأثیر گذار بر گردشگری و ارتباط آنها با یکدیگر میشود(همه کسی،4:1385).
2-2. تاریخچه گردشگری در جهان و ایران
از گذشته های دور مردم به منظور خرید، گشت و گذار، بازدید از اماکن تاریخی و شهرهای بزرگ، با ابتدایی ترین وسایل به سفر می رفتند. آنان اغلب در قالب کاروان و بطور دسته جمعی سفر می کردند. بسیاری از این کاروان ها راهنمایانی نیز داشتند.  سفرهای فردی نادر و خطرناک بود. شاید بتوان سومریان را اولین قومی دانست که اقدام به سفرهای تجاری می کردند. در مصرحدود پنج هزار سال پیش سفرهای دریایی آغاز شد. پس از اختراع چرخ، چرخ و ارابه های چرخدار را از هر راهی نمی توانستند عبور دهند. به همین منظور راه ها ساخته شدند. اورها، بابلیان، مصریان، ایرانیان و یونانیان در این زمینه پیشگام بودند. آتن از نیمه دوم قرن پنجم پیش از میلاد به شهری با جاذبه های فراوان برای گردشگری تبدیل شده بود. اما امپراطوری روم با ثروت و امکاناتی که برای مردمانش فراهم کرده بود و جاده ها و جاذبه های گردشگری و امکانات اقامت مسافران، جزء اولین کشورهایی بود که نوعی از گردشگری را پایه گذاری کرد که به سبک و سیاق گردشگری امروزی نزدیک است. رومی ها برای دیدن بناهای تاریخی مانند معابد مشهور در مدیترانه به ویژه اهرام و آثار تاریخی مصر سفر می کردند. یونان و آسیای صغیر محل بازی های المپیک، آب گرم های طبی، استراحتگاه های ساحلی، تماشاخانه ها، جشن ها و رقابت های پهلوانی از جاذبه های گردشگری آن دوران به شمار می آید (الوانی، 1385: 19).
در قرن های چهارم و پنجم میلادی با سقوط امپراطوری روم، امنیت سفرهای تفریحی و گردشگری در اروپا دچار بحران شد و از فروپاشی این امپراطوری (یعنی آغاز قرن وسطی) تا دورۀ رنسانس (تا قرن 14 م) سفر در اروپا با خطرات بسیار همراه بود. مهم ترین حادثه قرون وسطی در اروپا را می توان جنگ های صلیبی دانست. در پایان قرون وسطی، بسیاری از زائران به زیارتگاه هایی مانند Canterbury در انگلستان و سنت جیمز در Composteia سفر می کردند. عده ای اندک شمار نیز به سفرهای طولانی، پرهزینه و اغلب خطرناکی چون سرزمین مقدس می رفتند(الوانی، 1385: 27). یکی از عواملی که سفر را در دنیای باستان توسعه داد تجارت کالا علی الخصوص ابریشم و ادویه جات بود که از شرق به غرب حمل می شد و برای این منظور جاده ابریشم احداث شد که تا قرن ها محل عبور تجار، مسافران و نمایندگان حکومت ها در زمان های قدیم بود. این راه که باید آن را مهم ترین شاهراه بازرگانی دنیای قدیم دانست، از دروازه یشم در دیوار چین آغاز می شد و از دو طریق تورفان (راه شمال) و ختن (راه جنوبی) به کاشغر می رسید و پس از عبور از فلات ایران و گذشتن از بین النهرین، به سوریه و سپس به  بندر انطاکیه در کنار دریای مدیترانه می پیوست (الوانی،4:1385)مارکوپولو Marco Polo جهانگردی که در قرن سیزدهم از ایتالیا به چین سفر کرد، بیشتر مسیر خود را از این طریق طی نمود او از کشورهایی مثل ایران، هند و چین عبور نمود. وی نخستین سیاحتگر غربی بود که با سفرنامه اش، تعداد بسیار زیادی از مردم را به جهانگردی علاقمند ساخت.
تور بزرگ مسافرتی اروپا که تا سه سال هم طول می کشید توسط دیپلمات ها، بازرگانان و دانش پژوهانی که به سراسر اروپا – به ویژه شهرهای فرانسه و ایتالیا – سفر می کردند، پدید آمد. کاروان های مسافرتی دوره الیزابت پس از چندی «گراندتور» نامیده شد. این کاروان ها کار خود را در نیمه قرن هفدهم شروع کردند و تا نیمه قرن نوزدهم کماکان رواج داشتند (همایون، 1384، 63).
سفر در میان مسلمانان نیز بسیار متداول بود. اصولاً بینش اسلامی بینش جهان گرایی و دنیاگرایی است. قرآن کریم در آیات بسیاری سفر را توصیه کرده است؛ «قل سیروا فی الارض ثم انظرو کیف کان عاقبه المکذبین» (انعام ـ 11، نحل ـ 36، نمل ـ 69) .در مجموع سیزده آیه شریفه در قرآن کریم درباره سیر و سیاحت و زمینگردی و جهان گردی است. در پی همین تاکیدها و سفارش های قرآن مجید از پیغمبر(ص) و ائمه معصومین(ع)، احادیث بسیاری راجع به سیر و سفر روایت شده است. پژوهش های دقیق و قابل توجهی از سوی  جهانگردان مسلمان انجام شده است. در همین ارتباط به کتب مسالک می توان اشاره نمود که در خصوص راه ها و فاصله ها و مسافت های شهرها و منزلگاه ها و شهرهایی که سر این راه ها واقع گردیده اند گفتگو به میان می آورد. ( دریایی، 1384: 242).
2-3.تاریخچه گردشگری در ایران
در تمامی دوران باستان (قبل از اسلام) شهرها، راه ها، اقامتگاه ها در امپراطوری ایران در حال گسترش بودند و به دلیل وجود یک امنیت نسبی سفر نیز در بین بازرگانان و اشراف رواج داشت. نوشته هایی در دست است که از سفر بعضی از یونانیان و رومیان به ایران در دوران پیش از اسلام حکایت دارد. پس از ورود اعراب مسلمان به ایران تا قرن ها وضعیت آبادانی در ایران رو به اضمحلال گذاشت با این حال به دلیل بنیان هایی که از دوران باستان در ایران وجود داشت از رونق و امکانات سفر برخوردار بود. از آنجا که مسلمانان در پی فتح و اکتشاف دیگر سرزمین ها بودند جهانگردی در قرون 9 و 10 میلادی به بعد در ایران رواج یافت از جمله معروف ترین جهانگردان این دوران می توان ناصرخسرو قبادیانی (قرن 9 میلادی) اشاره کرد. از سوی دیگربه تدریج و به ویژه طی قرون هفتم  به بعد جهانگردان غربی نیز در پی سفر به شرق و از جمله ایران برآمدند.  در قرون اولیه دوران اسلامی به پیروی از دوران پیش از اسلام سعی شد اقامتگاه هایی در ایران تأسیس شود که بسیاری از آنها همچنان بر جای مانده است. نخستین کسی که از در دوران بعد از اسلام از مغرب زمین به ایران سفر کرد و سفرنامه ای را هم در شرح مسافرت خود به ایران نگاشت، بنیامین تودلای اهل اسپانیا بود(همایون، 1384: 65،).
ایران در در دوران صفویه (قرون 16 و 17 میلادی) و علی الخصوص در دوره شاه عباس اول به عنوان کشوری جذاب نظر بسیاری از جهانگردان اروپایی را به خود جلب کرد. دوره سلطنت «شاه عباس اول» تا انقراض سلسله صفوی را می توان یکی از مهمترین ادوار توسعه جهان گردی در ایران به حساب آورد، این توسعه به چند عامل بستگی داشت که مهمترین آنها عبارت بود از امنیت و توسعه راه های ارتباطی و تأسیسات اقامتی. (همایون، 1384: 68). در این دوره جهانگردان بسیاری به ایران سفر کردند که معروف ترین آنها می توان به آنتونی و رابرت شرلی Sir Anthony and Robert Sherley،جان باپتیست تاورنیه Jean Babtiste Tavernier ، سر توماس هربرت  Sir Thomas Herbert، پیتر دلاواله Pietro Dela Valle ،آدام اولاریوس Adam Olearius ،جان کلاردین Jean Clardin اشاره کرد.
پس از دوره صفویه به دلیل ناآرامی های و بی ثباتی تا سال ها سرزمین ایران دچار هرج و مرج پی در پی شد اما از اواسط دوران قاجاریه با ثبات تدریجی داخلی از یک سو و گسترش پدیدۀ استعمار و رقابت های بین کشورهای قدرتمند اروپایی سفر به ایران راز های باستان شناسی و تاریخی بسیاری رادرایران گشود. سیر و سیاحت ایرانیان و میل آنان به گردشگری در اروپا، از عصر مشروطیت رو به فزونی نهاد.
2-4.کلانشهر و گردشگری
ترکیب دو کلمۀ یونانی Meter(مادر) و Polis(شهر) و زایش مفهومی کلمه مترو پلیس (شکویی،199:1373) را که در فارسی کلانشهر معنا شده، در مفهوم شهر بزرگی که نفوذ خود را به تعداد زیادی از شهرهای کوچک و روستاها گسترش داده است، به کار گرفته میشود. کلانشهرها را در واقع باید باز تولید یک شکل فضایی در جهان سرمایهداری سازمان نایافته دانست که در عصر پسامدرن اهمیتی دو چندان یافتهاند. در این زمینه کاستلز معتقد است که کلانشهرها تنها یک محیط شهری بزرگ با جمعیت زیاد محسوب نمیشوند و وجه تمایز آن پراکندگی فعالیتها در فضا، کارکردها و گروهها و وابستگی متقابل آنها از طریق پیوند جغرافیایی مناطق مختلف است. از اینرو سوجا با در نظر گرفتن شرایط جغرافیایی مناطق مختلف کلانشهری از وضعیتی پسا کلانشهری نام میبرد که تبیین ویژهای را از مناطق کلانشهری در عصر پسافوردیسم به خود اختصاص داده است؛

]]>