علمی

علل افت تحصیلی :

 

۱)   نامتناسب بودن روشها و امکانات آموزشی با محتوای کتب درسی :

روشای تدریس و یادگیری رایج در آموزش و پرورش به جای به کار گیری تموم استعدادها و هدایت این تواناییهای بالقوه دانش آموزان واسه تحقیق و جستجو ،جستجو کردن،دیدن ، تجربه و آزمایش کردن ،موشکافی کارها به روشای سنتی و به کار گیری نطق و بیان تاکید می کنه. تاکید بیشتر از حدی که بر روشای یادگیری غیرفعال می شه ذوق و خلاقیت و ابتکار دانش آموزان رو ندیده میگیره ،انگیزه ها و چیزهای مورد علاقه اونا رو به فردی پشیمون و بی علاقه تبدیل می کنه که نتیجه اون به صورت بی حاصل بودن نظام آموزش و پرورش با کارآیی ناجور این نظام به صورت افت تحصیلی بروز می کنه(پولادی، محمد علی ،۱۳۷۵). در کشورما محتوای کتب درسی به وسیله دفاتر تحقیق و تالیف کتب درسی به وسیله استادان متخصص تدوین می شه .سطح رابطه مولفین کتاب با عوامل دیگه با محتوای کتب معلم و شاگرد ضعیف بوده و نسبت به نیاز دانش آموز و درخواست معلم بی اطلاع هستن یا دست کم شناخت از نزدیک وجود نداره .بنابر این کارشناسان به پشتوانه رشته تحصیلی خود به تعیین محتوای درسی پرداخته ان .موضوعای درسی مرتب به عنوان منبع اصلی اطلاعاتی در برنامه آموزشی لازم میکنه که یه سازماندهی منطقی و از پیش تعیین شده داشته باشیم.حتی گامای تدریس باید از پیش تعیین شده باشه تا مجموعه آموزشی بتونه طوری موثر و موثر به انتقال علم بپردازه با در نظر گرفتن نبود کتب و ناجور بودن با درک و فهم دانش آموز و حتی جا و زمان آموزشی با چالشهای جدی روبرو هستیم با این روش جریان یادگیری به یه جریان مکانیکی مبدل شده.نقاط ضعف این روش طرح محتوای کتب درسی عبارتند از ::

موشکافی

  • معلومات تیکه تیکه شده و جدا از هم از همدیگه به شکل دروس جدا از هم ارائه می شه بنابر این سریع فراموش می شه و از کاربرد علوم اموخته شده کم میشه.
  • برنامه درسی با موضوع محور ارتباطی با دنیای واقعی دانش آموزان نداره و مسائل و مشکلات و امور زندگی دانش آموز به طور پیوسته در برنامه درسی اون گذاشته نشده.
  • مشکلات

  • به توانمندیها و چیزهای مورد علاقه ،نیازها و تجربه در گذشته دانش آموزان توجه کافی مبذول نمی شه بنابر این انگیزه های لازم واسه یادگیری از اونا رو سلب می کنه.
  • دانش آموز

  • محتوای کتب باید با زندگی طبیعی بیگانه نباشه.
  • درک دانش آموز از محتوا نباید تحت تاثیر کمیت اموزش قرار بگیره.
  • مهارتهای شناختی روش زوم بشه.
  • با در نظر گرفتن گسترش علم بشری و پیدایش قلمرو جدید در علم و زیادی موضوعای درسی هماهنگی با طول زمان کلاس، تعداد شاگردان و فضای آموزش نداره(پولادی،محمد علی،۱۳۷۵).

 

۲)  نامتناسب بودن معلمان از نظر صلاحیت و لیاقت با نیازای برنامه:

کمبود معلم مخصوصا در کشورای در حال پیشرفت یکی از دلایل شلوعی کلاسه ها و نبود توجه مناسب به اموزش و شکوفایی استعدادهای علم آموزانه که این کمبود معلم باعث مردودی یا ترک تحصیل اونا می شه و یکی از عوامل افت تحصیلیه .این کمبود معلمان وقتی با لایق نبودن و ناجور بودن تربیت معلمان موجود در نظر گرفته میشه نقش این عوامل و افت تحصیلی روشن تر می شه.در بسیاری مثل این کشورها اندازه تحصیلات معلمان واسه سطوحی که به تدریس و پرورش در اونا به کار می پردازه کافی نیس.دوره تربیت معلم بسیار کوتاهه و ناجور و یا اصلا وجود نداره و در صورت موجود بودن این دوره تربیت معلم میان روشها و عقاید ارائه شده در برنامه های تربیت معلم و روش و امکانات کاربردی این عقاید در مدارس جدایی و نابرابری هست بطوریکه این به بی اعتمادی معلمان  نسبت به آموخته های دوره تربیت معلم می رسه.

۳)نامتناسب بودن روشای ارزش یابی و امتحان یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان :

خیلی از صاحب نظران می گن که نمره امتحانی خواه از آزمونهای معلم ساخته حاصل شدن و یا از آزمونهای اندازه شده دارای ارزش نسبی هستن.در بدترین وضع این نمره ها بیان کننده ناهمگونیایی هستن که در هدفها ،محتواها و روشای آموزش و تربیت وجود دارن.ودر بدترین وضع هم این نمره ها کارکرد یه دانش آموز نسبت به کارکرد دانش آموزان دیگه در همون سن و مرحله آموزشی هستن ارائه می کنن و در حدود شناخته شده ای از خطا نمره پایه بعدی رو پیشگیری می کنن و در هیچ موردی به موندگاری یادگیری توجه نمی شه یعنی به این مطلب که امر یادگیری رو نمی تواتند به صورت بسته ای جدا از هم و متناسب تقسیم می کرد و اونا رو مورد ارزش یابی قرار داد توجه نمی شه.

۴)عوامل مدیریتی موثر در افت تحصیلی:

علی بهروش نیروی انسانی موجود در ساختار سازمانهای آموزشی رو در سه بخش کلی، مدیریتی ، آموزشی و پرورشی و خدماتی تقسیم کرده و هر کدوم از این نیروها رو انگار در افت تحصیلی موثر می دونه. ولی روش مدیریتها و مربیان آموزشی رو بیشتر در این موثر دونسته و به توضیح نقش اونا می پردازه.

اون در بیان نقش مدیران آموزشی در اول بیان می داره :((مدیریت آموزشی نقش بسیار مهمی در مؤفقیت سازمانهای آموزشی داره ، و در اهمیت اون همین بس، که به دلیل نقش تعیین کننده اون در رسیدن به هدفهای سازمانی به صورت جداگونه مورد آزمایش قرار میگیره و به عنوان یکی از عوامل اصلی مؤفقیت سازمان در رسیدن به هدفهای آموزش و پرورش عمل می کنه. امروزه به دنبال گسترش رو به رشد نظام آموزشی، ضرورت بهسازی کیفیت نظام آموزشی ، موضوع رهبری و مدیریت در آموزش و پرورش رو بیشتر از قبل اهمیت بخشیده پس لازم می آیدرفتارهای  رهبری و مدیریتبا تحولات آموزش و پرورش امروزه همخوانی داشته باشه تا این که کیفیت مدیریت و کارایی مدیران واحدهای آموزشی نقش اساسی خود رو در هدف یابی سازمانهای آموزشی و کاهش بهره وری منفی آموزشی ابقاء کنن))

علی بهروش پس از بیان مقدمه فوق عوامل مدیریتی موثر در افت تحصیلی رو در چهار گروه تقسیم بندی کرده و به توضیح اونا می پردازه که این عوامل عبارتند از:

  • نبود آشنایی کافی مدیران آموزشی با مبانی و اصول مدیریت( غیر متخصص بودن مدیران)
  • نبود رعایت قوانین در انتخاب مدیران واحدهای آموزشی
  • نا آشنایی مدیران با تکنیکهای نوین مدیریت و رهبری در وضع جدید مدرسه
  • کم تجربه بودن مدیران واحدهای آموزشی به خاطر کم سنی و جوونی(بهروش، علی، روزنامه اطلاعات ،۱۳۷۸).

 

 

 

 

 

بعوامل خارجی

۱) عوامل مربوط به دانش آموز:

خیلی از مسائل مربوط به یادگیری و نابهنجاریای دانش آموزان از علتهای پنهونی که در فرقای فردی نهفتهه ناشی می شه . شناخت تفاوتها موجب بهبود کیفیت آموزش و پرورش و کاهش افت تحصیلی می شه . موضوع تفاوتای فردی به ویژگیهای شناختی ، روانشناختی و شخصیتی مثل هوش ، انگیزه ، اعتماد به نفس ، توجه ، نارسائیهای جسمی و چیزای دیگه ای به جز اینا مربوط می شه  . واسه فهمیدن به علل این تفاوتها لازمه که به علل وراثتی و محیطی و اثر دوطرفه این دو عامل بر هم اشاره شه . ادما از یه طرف با خصوصیات وراثتی مشخص به دنیا میان و از طرف دیگه در شرایط و محیطهای جورواجور پرورش پیدا میکنن . پس فرقای افراد نتیجه عمل دوطرفه بین محیط و وراثته مهمترین عوامل فردی که در مردودی و افت تحصیلی نقش دارن عبارتند از :

اعتماد به نفس

  • هوش

مطمئنا یکی از عومل مهم افت تحصیلی کمبود هوش و توانایی ذهنیه . هوش هر فرد رو میشه به دو نوع هوش عمومی و اختصاصی تقسیم کرد . هوش عمومی یه جور تواناییه که در بیشتر فعالیتهای آدم خود رو نشون میده . هوش اختصاصی استعداد و توانایی خاصیه که فرد تو یک یا چند زمینه خاص داره . اگه به نمرات دروس جور واجور یه دانش آموز نگاه کنیم می بینیم که یه جور رابطه بین اونا هست که نشون دهنده هوش عمومیه یعنی اینطوری نیس که اون دانش آموز تو یه درس بسیار قوی و در درس دیگه بسیار ضعیف باشه . از طرف دیگه ممکنه کمی فرق دیده شه مثلاً در درس علوم بهتر از تاریخ باشه که این نشون دهنده هوش اختصاصیه . ادما از نظر اندازه برخورداری از هوش عمومی با همدیگه فرقای بسیاری دارن که باید به اونا توجه شه( سلطانی شهناز ۱۳۸۶ ).

کودکان و نوجوانان از نظر ظرفیت هوش با هم متفاوت هستن چون بهره هوشی افراد نتیجه تعامل بین وراثت و محیطه . پس کودکان با ظرفیت متفاوت به دنیا اومده و در شرایط محیطی جور واجور بهره هوشی خود رو پیدا میکنن . کاملا معلومه درصد خیلی از دانش آموزان که از نظر هوشی پائین تر از میانگین هستن ، در گروه دانش آموزان مرزی قرار دارن و احتمال اینکه این دانش آموزان شکست تحصیلی رو بیشتر تجربه کنن زیاده . این دانش آموزان بیشتر در مدارس عادی هستن و نیازمند توجه خاص معلمان و مشاوران مجرب هستن . بعضی از تحقیقات نشون دادن که انگیزه تلاش در این جور دانش آموزان به دلیل نبود درک فهم مطالب درسی ، کمه( سلطانی شهناز ۱۳۸۶ ).

  • انگیزه

انگیزه چیزیه که ما رو از ملالت به طرف علاقه حرکت میده . انگیزه عبارت از اون چیزیه که به ما انرژی میده و فعالیتهای ما رو هدایت می کنه بعضی وقتا انگیزه رو به موتور و فرمون یه اتومبیل تشبیه می کنن . انگیزه در واقع موتور حرکت هر فردیه . یکی از دلایل افت تحصیلی نداشتن انگیزه پیشرفته . اونایی که دارای انگیزه پیشرفت بالا هستن به تکالیفی روی میارن که درجه سختی اون در حد متوسط باشه و از تکالیف خیلی آسون یا خیلی متوسط دوری می کنن. چون تکالیف آسون واسه اونا مقابله ای به حساب نمیاد و ایجاد نگیزه نمی کنه و انجام دادن تکالیف آسون فضیلتی به شخص نمی بخشه به این دلیله که تکالیف سخت واسه اونایی که خواهان پیشرفت هستن انگیزه آفرین نیس اونایی که نیاز به پیشرفت پایین دارن به تکالیف نیمه سخت روی میارن و اونایی که ترس شدید از شکست دارن به طرف تکالیف آسون می رن که احتمال موفقیت در اونا بسیاره و احتمال شکست خیلی کم و یا اینکه به طرف تکالیف خیلی سخت می رن که بهونه ای واسه اونا باشه . روانشناسان در پژوهشها فهمیدن که نقش انگیزه در مسائل یادگیری و پیشرفته های تحصیلی خیلی مؤثر تر از درجه هوش شاگردانه ( سلطانی شهناز ۱۳۸۶ ).

 

 

 

  • توجه

واسه یادگیری و نگهداشتن هر مطلبی اولین شرط توجه به اون هستش کاملا معلومه اگه دانش آموز از هوش بالایی بهره مند باشه ولی به مطلب توجه نکنه ، نمی تونه اون رو فرا گیرد ، پس باید خاطر نشون کرد دلیل افت و شکست تحصیلی بعضی از دانش آموزان به وجود اومده توسط دامنه توجه پایینه و هم نبود جمع کردن حواس هنگام مطالعه و انجام تکالیف درسی هم یکی از دلیلای شکست و افت تحصیلیه .

  • آشفتگیهای عاطفی و هیجانی

مشکلات عاطفی و هیجانی دانش آموزان در مقاطع جور واجور رشد می تونه باعث افت تحصیلی اونا شه که مهمترین اونا رو به طور خلاصه توضیح می دیم .

اضطراب و نگرانی

یکی از عوامل عاطفی که در یادگیری فرد اثر بد داره اضطرابه . اضطراب در یادگیری مشکل بوجود میاره. این عامل در حالت شدید می تونه افت تحصیلی رو باعث شه چون که فرد نمی تونه تموم قوای فکری و روانی خود رو موقع یادگیری مطالب استفاده کنه . دلیل اضطراب و نگرانی می تونه به وجود اومده توسط ترس از امتحان ، نمره ، معلم یا مشکلات عاطفی – رفتاری خونواده و چیزای دیگه ای به جز اینا باشه . وجود کمی اضطراب در آدم به عنوان یه حالت عاطفی و هیجانی نه فقط طبیعیه بلکه از دست دادن کامل اون می تونه مشکلاتی رو بوجود آورد . اما همین اضطراب که چاشنی زندگیه و آدم رو به کار و تلاش وادار می کنه اگه از حد میونه روی خود تجاوز کنه بسیار زیان بخش می شه وجود کمی اضطراب در دانش آموزان واسه مدرسه و تکالیف اون لازمه و موجب احساس مسئولیت ، برنامه ریزی و مطالعه بیشتر اونا می شه حتی در مواردی که بعضی از دانش آموزان نسبت به درس ، امتحان و مدرسه هیچ مسئولیتی احساس نمی کنن گاه لازمه که معلمان یا اولیاء با تشریح عواقب قصور ، کوتاهی و تنبلی دانش آموزان مقداری اضطراب در اونا بسازن . اما از طرف دیگه تحقیقات زیادی نشون داده که اگه اضطراب شدید باشه کاهش پیشرفت تحصیلی دانش آموزان رو به همراه داره . به بیان دیگه یکی از دلایل اساسی افت تحصیلی ، تجدیدی و مردودی دانش آموزان ،  اضطراب امتحانه که بعضی تحقیقات سهمی در حدود ۱۵ تا ۳۰ درصد رو نشون دادن .

  • جنسیت

از دیگر متغیرهای فردی که می تونه تفاوتهایی رو در پیشرفت یا افت تحصیلی دانش آموزان بسازه جنسیته .  بعضی از محققان فکر می کنند که دختران در علوم انسانی و پسران در علوم ریاضی و فنی توانایی بهتری دارن همینطور اندازه مردودی در پسران به مراتب بیشتر از دخترانه . مسئله دیگه چگونگی تفکر علم آموزانه . طوریکه علم آموزانی که در کار تحصیل با شکست مواجه می شن این رو به از دست دادن توانایی خود نسبت میدن و خود رو ضعیف میدونن . در اونا احساس نبود لیاقت ایجاد می شه و به دنبال کاهش کارکرد رو به دنبال داره که خود باعث دور باطل و شکسته های پشت سر هم می شه .

  • نارسائیهای جسمی

نارسائیهای جسمی و بیماریها ممکنه دلیل پیدایش ناراحتیهای جسمی خاص در دانش آموزان شده طوریکه در برنامه های تحصیلی کودک مزاحمت ایجاد کرده و در آخر به افت تحصیلی منجر شه . نارسائیهای جسمی خود به نوعای جورواجور تقسیم می شه که اینجا به طور خلاصه به چهار نوع از اونا اشاره می شه .

الف ) ضعف بنیه :

علم آموزانی که ضعف بنیه دارن  و از سلامت کامل بهره مند نیستن نمی تونن زیاد فعالیت و تلاش کنن و به خاطر آمادگی واسه شکل های جور واجور مریضی از پیشرفت تحصیلی باز می مانند .

 

 

ب ) ضعف بینایی و شنوایی :

اونایی که دچار ضعف در بینایی و شنوایی هستن درس رو خوب درک نمی کنن و خودبخود افت تحصیلی دامنگیر اونا می شه . برابر تحقیقات انجام شده ملی و بین المللی حدود دو درصد از کودکان و دانش آموزان بدون اینکه از عینک و سمعک استفاده کنن وبی اینکه شناسایی شده باشن دچار مشکل بینایی و شنوایی هستن . در واقع یکی از مهمترین عوامل افت تحصیلی به درستی ضعف بینایی و شنواییه .

ج ) ناراحتیهای جسمی – حرکتی :

ناراحتیهای مربوط به مراکز عصبی و ناهماهنگیای حسی و حرکتی مانند صرع ، فلج مغزی هم می تونه باعث افت تحصیلی شه .

د ) مشکلات ارتباطی :

علم آموزانی که با دیگه دانش آموزان و معلمان رابطه برقرار می کنن مشکلات خود رو با اونا حل می کنن ولی ان دسته از علم آموزانی که از این نظر مشکل دارن و نمی تونن با بقیه روابط حسنه برقرار کنن ومنزوی و گوشه گیر هستن مجبورن که مشکل خود رو به خود بازگو کنن که به دور تسلسل می رسن و مشکل اونا باعث افت تحصیلی در اونا می شه .

  • مشکلات رفتاری

در بعضی از مواقع مشکلات رفتاری ، باعث افت تحصیلی می شن . بعضی از محققان فکر می کنند که مشکلات رفتاری ، رفتارای افراطی ، طولانی و انحرافی هستن که وسعت اون شامل اعمال تهاجمی یا تحریک یهویی تا اعمال دپرس گونه و گوشه گیرانه س .

علم آموزانی که دارای مشکلات رفتاری هستن توانایی ایجاد دقیق شدن و فوکوس کردن وانگیزه لازم واسه یادگیری ندارن و کمتر قادر به شرکت در کلاسه های عادی هستن چون پشت سر هم شکست رو تجربه می کنن ( سلطانی شهناز ۱۳۸۶ ).

۲)  فقر محرومیت اقتصادی:

نبود اشتغال سرپرست خونواده و ناتوانی اون در برآوردن کامل نیازای افراد خونواده در افت تحصیلی فرزندان تاثیر زیادی داره چون که نبود توجه به ارضای نیازای اولیه فرزندان موجبات بی توجهی به نیازای روحی و عاطفی اونا می شه و فرزندان واسه تامین نیازای خود مجبور به ترک تحصیل و ورود به بازار کار و اشتغال می گردن.

تحقیقات نشون میده که بحرانهای اقتصادی ،کاهش درآمد و فقر و بیکاری خونواده نه فقط در افت تحصیلی دانش آموزان تاثیر میذاره بلکه انگیزه ای واسه جهت دادن آدما به طرف جرایم و تخلف مقررات اجتماعی می شه هم اینکه جفت و جور نکردن تسهیلات آموزشی از جمله مدارس خوب ، وسایل تحریر مناسب ،البسه و تغذیه کافی و مناسب از طرف والدین باعث سرخوردگی و نبود گرایش کودکان و نوجوانان به مدرسه و درس خوندن می شه.

حضور پدر در خونه از جمله عواملیه که روی رفتن یا نرفتن دانش آموزان به مدرسه تاثیر میذاره  .مطالعه  تقریبا نصف کودکان که از درس خوندن محروم شدن نشون میده که والدین این کودکان یا از هم جدا شدن یا فوت کردن یا اتفاقا دارای پدر معتاد بودن چون که الکل و دیگر مواد مخدر هم بر زندگی نوجوانانی که والدین اونا  به مصرف مخدر وابسته  باشن تاثیر زیادی بر جای میذاره مثل این نوجوانان نه فقط  بعدا در برابر خطرات به وجود اومده توسط مصرف مواد مخدر هستن بلکه از مشکلات روانی اجتماعی هم رنج می برن(شاهورانی ،احمد، و جمعی از محققان، ۱۳۸۴).

 

 

 

۳) شرایط و عوامل فرهنگی و اجتماعی :

این عوامل خود از دو جنبه قابل بررسیه :

۳-۱) فرق زبون بومی و فرهنگی با زبون فرهنگ عمومی جامعه:

در خیلی از نقاط جهان زبانهای محلی زیاد و متفاوتی وجود دارن که مردم اونا با اون صحبت می کنن و تفکر انان هم عموما تحت تاثیر این زبانهای محلی شکل میگیره که عموما ساختی گسترده تر و سخت تر داشته و ارائه کننده مفاهیم و تجارب وسیع تره.بدین صورت علم آموزانی که با زبون محلی صحبت می کنن عموما به زبون رسمی که در مدارس واسه دانش آموزان مورد استفاده قرار میگیره آشنا نشیند و این پیشرفت اونا رو با مانع مواجه می سازه.

۳-۲) نگاه اجتماعی محل و خونواده نسبت به تربیت دانش آموزان از نظر جنسیت:

در خیلی از کشورای جهان بخش بزرگی از کودکان ،نوجوانان و جوونایی که از آموزش و پرورش محروم مونده ان یا پس از طی دوره ابتدایی اموزش و پرورش رو ترک کرده انددختران هستن. این واقعیت تا اندازه زیادی تولید کننده کمبود امکانات و نیروهای نیاز مخصوصا معلمان زن واسه آموزش و پرورش و بیشتر در نقاط روستاییه و بخش بزرگی از اون هم از نگاه کلی افراد در خونواده ها نسبت به آموزش و تربیت دخترانه که بر اثر نبود توجه به نقش مهم زنان در ساختن اجتماع و خونواده و گرفتن مشاغل و فعالیتهای اقتصادی دختران رو نیازمند به آموزش پیشرفته نمی دونن و علی الرغم پیشرفت تحصیلی مطلوب دختران در نظام آموزشی با ازدواج زودرس اونا رو از تحصیل علم باز داشته و باعث ترک تحصیل اونا می شن و مشکلات و مسائل فراوون روانی فاجتماعی و فرهنگی و اقتصادی واسه اونا و جامعه کلا جفت و جور می کنن (پولادی،محمد علی، ۱۳۷۵).

 

 

۴) شرایط و عوامل خانوادگی :

مطالعه علم آموزانی که دارای افت تحصیلی هستن نشون میده یکی از عوامل اصلی موثر بر این پدیده مسائل خانوادگی مخصوصا اختلاف خونواده ،کم سوادی والدین ، مشکلات عاطفی ،تنهایی ،جو اجتماعی روانی خونواده ،نبود رابطه دوستانه با پدر و مادر ،اندازه درآمد خونواده ،شغل والدین ،اندازه تفاهم والدین، حضور و یا نبود والدین ،وضعیت تحصیلی بقیه خواهران و برادرانه که در سلامت روحی و جسمی علم اموز تاثیر زیادی میذاره .علم آموزی که از شرایط خانوادگی مناسب و پشتیبانی و پشتیبانی عاطفی والدین خود بهره مند نیس و نیازای روحی و روانی اش تامین نمی شه به دنبال ارضای احتیاجات  خود دچار بی توجهی به تحصیل یا ترک اون می شن.جواب گفتن به نیازها از طرف والدین لازمه موفقیت هر علم درس درحالیکه بعضی از والدین بدون باخبر شدن از وظیفه خود در قبال دانش آموز فقط از اون انتظار موفقیت دارن.

یافته های یه تحقیق نشون میده که اندازه تحصیلات والدین تاثیر زیادی در کیفیت تحصیلی دانش آموز داردزیرا والدین تحصیل کرده مخصوصا پدران در حل مشکلات درسی فرزندان بهترین حامی اونا هستن. و می تونن واسه فرزندان  خود الگوی بسیار زیبایی از آموزش و تربیت باشن.

۵) تحصیلات والدین:

ازآن جا که تحصیلات والدین می تونه نقش مهمی در کار تربیت فرزندان داشته باشن و والدین تحصیلکرده به دلیل گرفتن مشاغل بهتر و به درد بخور تر به خودی خوداز فرهنگ بالاتر ومحیط وموقعیت بالاتر ومحیط وموقعیت بهتری بهره مند هستن و برخورداری از موقعیت خوب اجتماعی به نوبه خود اثر روی نگاه فرزندان نسبت به والدین واحساس امنیت و اعتماد به نفس اونا می شه ودرنتیجه بهتر می تونن با محیط خود رابطه برقرار کنن و همین امر موجب رشد وشکوفایی استعدادآنا می شه. درحالی که کودکی که والدین ایشون تحصیلات خوبی ندارن نه فقط نمی تونن به وجودآنها افتخار کنن بلکه در خود احساس پستی می کنن. وارتباط وتعامل اونا از بقیه کمتره .البته تحصیلات به تنهایی نمی تونن عامل پیشرفت فرد حساب شه. اما از آنجا که تحصیلات میتونه موجب آگاهی بیشتر وقرار گرفتن در وضعیت اجتماعی، اقتصادی بالاترگردد و هم در تحقیقات ثابت شده که شغل و سطح اجتماعی والدین هم رابطه مستقیمی با پیشرفت تحصیلی فرزندان دارن. پس ملاک انتخاب تحصیلات والدین و تأثیری که روی پیشرفت تحصیلی بچه اونا میذاره به خاطر این منظور شده که خونواده های با تحصیلات بالاتر بچه کمتری دارن و پس بهتر می تونن با اونا در رابطه باشن. معمولاً وقت بیشتری واسه رسیدگی به مسائل اونا رو دارن.

کودکی که در کنار بزرگسالان تحصیلکرده واهل مطالعه وبا حوصله پرورش یافته و بزرگ می شه پیشرفت تحصیلی اون از بقیه کودکانی که ازچنین محیط مناسبی بی بهره ان به مراتب بالاتره.(گورگی , معصومی ۱۳۸۱ ).

بی سوادی والدین :

« بی سوادی والدین هم یکی از عامل هاییه که می تونه در افت تحصیلی دانش آموزان مؤثر باشه ، چون نبود توانایی والدین جهت کمک به فرزندان در کار تحصیل و نبودن پشتیبان در جهت راهمایی فرزندان ، می تونه دلیل سر در گمی دانش آموز و ایجاد اضطراب در اون شه. همین خاطر جمع نبودن در مورد اون چه که دانش آموز انجام میده و نبود راهنما در منزل دلیل می شه تا دانش آموز با یقین و اطمینان کامل نتونه به پیش ببره. البته این مطلب کلیّت نداره و دانش آموزان با استعداد می تونن بدون راهنما هم به سر منزل مقصود برسن و اما این موضوع ، مربوط به  علم آموزانیه که دارای استعداد کمتری هستن و جهت پیشرفت ، نیاز به کمک دهنده دارن. » .(گورگی , معصومی ۱۳۸۱ ).

۶) محدودیتای محلی و جغرافیایی و پخش ناجور امکانات ورزشی:

بررسی وضع آموزش و پرورش کشورای جور واجور مخصوصا کشورای جهان سوم مشخص می کنه که امکانات آموزش در مناطق دهاتی به مراتب ناجور تر و ناچیز تر از مناطق شهریه که هم مربوط به محدودیتهای مالی و کمبود بودجه آموزش و هم تا اندازه ای هم به وجود اومده توسط شرایط طبیعی و موقعیت جغرافیایی این مناطقه که هم به دلیل دور بودن و وجود جاده های نامساعد و نبود امکانات جاذبه ای واسه معلمان با تجربه و موثر نداشته و از تاسیسات لازم هم بهره مند گشته ان این عوامل  همراه بقیه شرایط ادامه موفقیت آمیز اونو واسه علم اموزان ساکن در این مناطق نشدنی ساخته باعث ترک تحصیل و مردودی و افت می گردن.

۷) رابطه با دوستان:

یکی از عوامل دیگه که دلیل افت تحصیلی شدید دانش آموزان می شه مراوده با افراد نابابه. یادتون نره که دوستان در سرنوشت فرزندان شما نقش خیلی موثری دارن. بکوشید به طور غیر مستقیم کنترلی روی دوستان فرزندان خود داشته باشین و مراقب ارتباطهایی که اونا با بقیه در خارج از محیط خونواده برقرار می کنن باشین. در مدرسه دانش آموزان زیادی با افکار و شخصیتای متفاوت وجود دارن که همه اونا می تونن اثرات مثبت و گاه نامطلوبی روی بچه شما داشته باشن. طبیعتا شما همیشه نمی تونین همراه بچه خود باشین ، ولی می تونین به اون بیاموزید هر کسی رو به دوستی قبول نکنه. بکوشید علاوه بر داشتن شناختی از دوستان نزدیک فرزندان خود شناختی هم از خونواده اونا داشته باشین.

کشش به طرف غیر همجنس

خیلی از دانش آموزان در فاصله سالهای راهنمایی – دبیرستان دل به عشقهای زودرسی میدن که دلیل انحراف فعالیتای ذهنی اونا از مطالب درسی به احساسات زودگذر می شه. در اینجور شرایطی دانش آموزان به جای صرف انرژی خود واسه مطالعه دل به احساسات خود و طرف مقابل میدن و تموم تلاش خود رو واسه جلب توجه طرف نامبرده متمرکز می کنن و از راه اصلی منحرف می شن. باید دونست کمبود عاطفه در دانش آموزان به سرعت خود رو نشون میده.

والدین می تونن واسه برگشت دوباره بچه دانش آموز خود به راه اصلی زندگی نقش موثری در این مورد اجرا کنن. رابطه برقرار کردن با غیرهمجنس در طول تحصیل در سالای آخر دبیرستان که سالهای سرنوشت سازی در آینده دانش آموزان هستن دلیل تغییر هدف و علاقه می شه. به دانش آموزان خود بیاموزید که دوست داشتن درس و نه دوست داشتن بقیه اونا رو به پیروزی میرسونه. علم آموزانی که از درس راهی واسه رسیدن به هدف نساخته ان انگیزه هم واسه پیروزی ندارن.

۸) نبود وجود انگیزه تحصیلی در دانش آموز :

شاید به جربزه بشه گفت مهمترین دلیلی که می تونه در نظام آموزشی ما مشکل بسازه.اینه که دانش آموزان نمی دونن به چه دلیل و با چه هدفی باید مدرسه برن که این موضوع به خاطر جمع نبودن دانش آموزان نسبت به آینده شغلی اونا مربوط می شه .ترس از قبول نشدن در امتحانات نبود به کار گیری برنامه غذایی مناسب در روستاها و حاشیه شهرا به دلیل فقر مالی در خونواده و از دست دادن داداش و آبجی تحصیل کرده رابطه دانش آموزان با افراد شکست خورده تحصیلی خارج از مدرسه که انگار اون رو تشویق ، به ترک تحصیل می کنن ،نبود رابطه عاطفی دانش آموز با دبیر خود که بعضی وقتا مجبوره در برابر روش غلط تدریس دبیرش سکوت کنه ،نبود تشویق دانش آموز از طرف مدرسه حتی به صورت جزیی که این در مورد علم آموزانی که از اعتماد تشویق داخلی هم بی بهره ان آثار زیان بار بیشتری داره.​