دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

منابع تحقیق با موضوع حقوق مالکیت فکری، مهندسی معکوس

[do_widget id=kl-erq-2]

مفهوم تهیه نسخه ی پشتیبان این است : زمانی که شخصی نرم افزاری را از طریق قانونی و مجاز به دست آورده به دلیل این که همواره نرم افزار در معرض خرابی ، ناقص شدن و … قرار دارد می تواند از آن یک نسخه تهیه کند و زمانی که به هر دلیل استفاده از نسخه اصلی امکان پذیر نبوده از نسخه پشتیبان استفاده کند ، اما بر این استفاده قیدی نیز وجود دارد که استفاده از اثر اصلی و نسخه ی پشتیبان نبایستی هم زمان صورت گیرد . دارنده نرم افزار بایستی نسخه پشتیبان را نگهداری نماید تا هر زمان که عیب و نقصی برای نرم افزار به وجود آمد حق دارنده از بین نرود و باز هم بتواند از حق خویش استفاده کند .
گرچه از لحاظ عملی کافی است که تنها یک نسخه از نرم افزار مربوط تهیه شود تا اگر نرم افزار اصلی به هر دلیلی غیر قابل استفاده شد مورد استفاده قرار گیرد اما قانون گذار با نوشتن جمع برای کلمه نسخه و گذاشتن عبارت نسخه های پشتیبان این نکته را مورد توجه قرار داده است که دارنده ی نرم افزار به هر میزان که بخواهد می تواند back up داشته باشد و این امر توسط قانون گذار ایران مجاز شناخته شده است .
2 (3) تکثیر نرم افزار برای استفاده ی شخصی :
یکی دیگر از مستثنیات حقوق مادی که ق ح ح پ ن به آن اشاره کرده است تکثیر نرم افزاری است که به طریق مجاز برای استفاده ی شخصی تهیه شده و قانون گذار با قید این که نسخه ها به طور هم زمان مورد استفاده قرار نگیرد تکثیر را مجاز دانسته است .
3 (3) تصحیح و اصلاح نرم افزار :
یکی دیگر از مستثنیات حقوق مادی که در قانون ایران به آن اشاره ای نشده و در دستورالعمل اروپایی مورخ 14 می 1991 دیده می شود اصلاح و تصحیح نرم افزار است اما این اصلاح و تصحیح با قیدی همراه است و آن قید این است که اقدامات در راستای تصحیح و اصلاح بایستی صرفا در چارچوپ هدف نرم افزار اعمال شود .
اصلاح نرم افزار حقی است که به دارنده حق استفاده از نرم افزار داده می شود تا بتواند استفاده ی متعارفی از نرم افزار مربوط بنماید . وقتی شخصی حق استفاده از نرم افزاری را پیدا می کند می تواند در زمینه ی هدفی که نرم افزار داشته اصلاحاتی را انجام دهد تا اشتباهات احتمالی نرم افزار تصحیح شود و زمینه برای رسیدن به هدف نرم افزار هموارتر گردد اما این حق در بسیاری موارد با نادیده گرفتن حق پدیدآورنده همراه می شود و شخص استفاده کننده با اصلاحی که انجام می دهد با تغییر در هدف نرم افزار روبه رو می شود .
4 (3) مهندسی معکوس نرم افزار ( دی کامپایل کردن ) :
همان طور که قبلا هم گفته شد وقتی کد منبع ها (source code) آماده شد دستگاهی به نام کامپایلر آن را به زبان کامپیوتر برگردان می کند در این مرحله کد منبع ها به شکل obejct codeدر می آیند . در مهندسی معکوس دقیقا این مرحله برگردان می شود یعنی ما از مرحله ی obejct code به source code ( کد منبع ) بر می گردیم .
در مرحله ی کامپایل کردن زبان انسان به زبان کامپیوتر برگردان می شود در این مرحله ( دی کامپایل کردن ) زبان کامپیوتر به انسان بر می گردد یعنی تمام اسرار برنامه نویس فاش می شود . این حق را قانون گذار ایران به عنوان یکی از مستثنیات حقوق مادی مورد نظر قرار نداده است اما دستورالعمل اروپایی آن را به عنوان یکی از مستثنیات حقوق مادی شناخته است .
اما چرا با این که اساس این عمل با فاش شدن تمام اسرار برنامه نویس همراه است قانون گذار اروپایی آن را اجازه داده است ؟ در برخی موارد تعامل سیستم و نرم افزار برای به کار افتادن سیستم بسته به دی کامپایل کردن نرم افزار است به عنوان مثال کارکرد یک نرم افزار اجرایی تنها زمانی ممکن است که قابلیت تعامل هم زمان با نرم افزار اجرایی مبنا ، یا سیستم بهره برداری استفاده شده در این میکرو کامپیوتر را داشته باشد .
اما قانون گذار اروپایی شرایطی را برای دی کامپایل کردن قرار داده است اول آن که بایستی دی کامپایل کردن برای تعامل هم زمان نرم افزار با مجموعه ی سیستم ضروری و اجتناب ناپذیر باشد دوم آن که دی کامپایل کردن بایستی توسط اشخاصی انجام شود که حق بهره برداری از نرم افزار را به هر صورت دارند و سوم این که امکان شبیه سازی از نرم افزار پدید نیاید تا به حقوق پدیدآورنده لطمه وارد نشود .
5 (3) نظارت و مطالعه ی عملکرد نرم افزار :
این هم یکی دیگر از حقوق مادی است که در قانون ایران اشاره ای به آن نشده است ولی دستورالعمل اروپایی آن را شناخته است . منظور از نظارت و مطالعه ی عملکرد نرم افزار این است که دارنده ببیند ساختار نرم افزار عملکرد آن به چه صورت است و این نرم افزار براساس چه ایده و اصولی ساخته شده است .
البته قانون گذاران مالکیت فکری حمایت از نرم افزارها را فقط محصور به object code کرده اند و قبل از آن حقی برای پدیدآورنده نشناخته اند تا با تصریح به حق نظارت و مطالعه ی عملکرد نرم افزار این حق را یکی از مستثنیات حقوق مادی قرار دهند .
یعنی ایده ها در حقوق مالکیت فکری قابل حمایت نیستند تا به واسطه ی آن ها حقوق مادی پدید آید و قانون گذار بخواهد این حق را مستثنی کرده و برای اشخاص دیگر قرار دهد . در کنوانسیون برن بند 10 هم استفاده ی آزاد ( مستثنیات حقوق مادی ) آمده است در این بند نقل قول از آثاری که پیش تر به طور قانونی چاپ و در اختیار عموم قرار گرفته است ، مجاز است مشروط بر این که استفاده از آن ها بی غرض و مطابق با مقصود باشد .
در این بند همچنین نقل قول از عناوین ، روزنامه ها و فصل نامه ها یا خلاصه جراید هم به عنوان استفاده آزاد بیان شده است . این بند همچنین استفاده از آثار هنری و ادبی ، نقاشی و آثار صوتی و تصویری برای استفاده های آموزشی متناسب با اهداف را مجاز دانسته و ذکر می کند . بیان نام منبع در این گونه آثار ضروری است . همان طور که بیان گردید تفاوت های زیادی میان مستثنیات حقوق مادی در آثار ادبی و هنری و نرم افزارها وجود دارد که به تبع ماهیت نرم افزارها ایجاد شده اند .
در مورد نرم افزارها استفاده برای اهداف آموزشی وجود ندارد همین طور در سایر آثار ادبی و هنری مواردی همچون تصحیح و اصلاح اثر ، تهیه نسخه پشتیبان و مهندسی معکوس وجود ندارد که همه ی این ها نشان دهنده ی تفاوت ها در حقوق نرم افزار با سایر آثار ادبی و هنری است .
گفتار دوم :
تفاوت در حقوق معنوی
الف – مفهوم حق معنوی :
در دوره هایی پیش از شناخت اموال فکری ( معنوی) ،حق انسان ها بر اموالشان فقط یک جنبه داشت . آن جنبه نیز تنها جنبه ی مادی بود . رابطه ی اشخاص با اموالشان پس از واگذاری به کلی با صاحب قبلی قطع می شد و به صاحب جدید انتقال پیدا می کرد . در این رهگذر شخص پس از انتقال اموال خود دیگر خود را محق به تصرف در آن مال نمی دانست و از ضمیر ملکی ( من ) برای اشاره به آن اموال استفاده نمی کرد .
با پیدایش اموال فکری شخص حتی پس از انتقال تمام حقوق مادی برای تمام عمر خود باز آن مال را متعلق به خود می دانست و به عنوان مثال اگر پدیدآورنده ی کتابی بود و تمام حقوق مادی را برای تمام عمر به دیگری واگذار کرده بود از عنوان کتاب من ، برای اشاره به آن استفاده می کرد . یعنی در تمام عمر عنصر شخصیت خود را در اثر می دید . این مسئله باعث شد این رابطه بین شخص و کتاب که به هیچ عنوان زوال پذیر نیست تحت عنوان یک حق معنوی ( حق تعلق اثر به پدیدآورنده ) شناخته شود .
این حق معنوی جلوه گاه شخصیت پدیدآورنده و به عنوان ثمره ی فکر و هنر او بود . حتی شنیده ایم که برخی پدیدآورندگان آثار خویش را همچون فرزندان خویش می دانسته اند . در نتیجه حقوق معنوی ، حقوقی هستند که عناصر خویش را از فکر و هنر و شخصیت پدیدآورنده به عاریه گرفته اند و رابطه ای قوی را میان او و اثر ایجاد کرده اند که هیچ گاه رنگ مرگ به خود نمی بیند و اگر اثر قرن ها باقی بماند و حتی اگر از بین برود و تنها نامی از آن باقی بماند باز هم رابطه ی خویش را با پدیدآورنده حفظ می کنند .
ب – مصادیق حقوق معنوی :
به طور کلی در این مجال سعی بر این داریم که حقوق معنوی قابل تصور را مورد شناسایی قرار داده و سپس به بحث حقوق معنوی در مورد آثار ادبی و هنری می پردازیم در انتهای امر نیز حقوق معنوی را در قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب 1379 جستجو کنیم . حقوقی که به عنوان حقوق معنوی قابل تصورند را می توان به شرح زیر دانست :
]]>