دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

منابع مقاله درمورد دیدگاه گراهام در رفتار شهروندی سازمانی، ابعاد رفتار شهروندی سازمانی

رفتاری که در موفقیت عملیات سازمان، ارزشمند و مؤثر است (کاسترو و همکاران، 2004: 30). [do_widget id=kl-erq-2]
اورگان (1988) مقیاسی پنج بعدی از رفتار شهروندی سازمانی ارائه داد که ساختار رفتار شهروندی سازمانی تبیین نموده و شامل؛ آداب اجتماعی، وجدان کاری، نوع دوستی، جوانمردی و نزاکت بوده است.(نمودار 2-2)
آداب اجتماعی نوعی رفتار سازمانی است که مبین میزان مشارکت فرد در زندگی اجتماعی سازمان است. آداب اجتماعی، رفتارهایی از قبیل؛ حضور در فعالیت های فوق برنامه آن هم در زمانی که نیاز جدی به حضور فرد مذکور نباشد، حمایت از توسعه تغییرات مطرح شده توسط مدیران، تمایل به مطالعه کتاب، مجلات، افزایش اطلاعات عمومی مرتبط با بهبود عملیات سازمان و فعالیت هایی در راستای ارتقای سطح آگاهی کارکنان را دربر می گیرد.
بر این اساس گراهام معتقد است؛ رفتار شهروندی سازمانی مطلوب نه تنها باید از مباحث روز سازمان باشد بلکه باید درباره آن اظهار نظر نموده و در بهبود آن نیز مشارکت فعالانه داشت.
وجدان کاری شامل رفتارهایی فراتر از الزامات تعیین شده به وسیله سازمان در محیط کاری است (همانند کار در بعد از ساعت اداری برای سود رساندن بیشتر به سازمان). اورگان همچنین معتقد است؛ افرادی که دارای رفتار شهروندی سازمانی متعالی می باشند در بدترین شرایط و حتی در حالت بیماری و ناتوانی نیز به کار خود ادامه می دهند که این نشان دهنده وجدان کاری سطح بالا در آن ها می باشد.
نوع دوستی به رفتارهای مفید و سود بخشی چون؛ صمیمیت، همدلی و دلسوزی بین همکاران اشاره دارد که به شکل مستقیم یا غیرمستقیم به حل مشکلات کاری کارکنان سازمان کمک می دهد.
جوانمردی و نزاکت، مؤلفه هایی پیرامون اجتناب از وارد نمودن خسارت به سازمان می باشند. جوانمردی به شکیبایی در مقابل سختی ها و دشواری های اجتناب ناپذیر کاری و همچنین اجحاف های شغلی بدون اینکه گله و شکایتی از فرد سر بزند، اطلاق می گردد و نزاکت به حساسیت به میزان اثرگذاری اقدامات شخصی بر سرنوشت دیگران مربوط می باشد(مارکوزی و ژان، 2004: 91).
اورگان بعد از برشمردن ابعاد فوق، یادآور می شود که هر پنج بعد رفتار شهروندی سازمانی، ممکن است همزمان ظهور پیدا نکرده به طوری که برخی افراد که فکر می کنیم، دارای بعد وجدان کاری هستند، ممکن است همیشه نوع دوست و فداکار نباشند و یا اینکه برخی از ابعاد مذکور، مانند نوع دوستی و وجدان کاری امکان دارد تاکتیکی برای تحت فشار قرار دادن مدیران سازمان باشند به عبارت دیگر، کارکنان سعی می کنند تا با انجام این اعمال بر روند تصمیم گیری مدیران برای ارتقا و یا اعطای پاداش به خود، تأثیر بگذارند.
در این حالت کارکنان سازمان از «سرباز خوب» به «هنرپیشه خوب» تبدیل می شوند(کاسترو و همکاران، 2004: 31).
نمودار 2-3 ابعاد رفتار شهروندی سازمانی از نظر اورگان (1988)
از بین ابعاد رفتار شهروندی سازمانی اورگان؛ آداب اجتماعی، وجدان کاری و نوع دوستی به عنوان رفتارهای کمک کننده فعال و مثبت مطرح می شوند درحالی که ابعادی چون جوانمردی و نزاکت تحت عنوان رفتارهای اجتناب از رفتارهای زیان بخش تلقی می شوند (نمودار 2-3).
نمودار 2-4: ابعاد رفتار شهروندی سازمانی از نظر اورگان بر اساس نوع رفتار (1988)
دیدگاه گراهام در رفتار شهروندی سازمانی
گراهام معتقد است؛ رفتار شهروندی سازمانی به عنوان مفهومی جهان شمول، شامل همه رفتارهای مثبت مرتبط با سازمان می باشد که توسط اعضای سازمان صورت می گیرد. گراهام اولین کسی بود که به بررسی ابعاد رفتار شهروندی سازمانی پرداخت. ازنظر وی رفتار شهروندی سازمانی دارای چهار بعد؛ کمک بین فردی، شور و حرارت فردی، تلاش فردی و طرفداری وفادارانه است.
کمک بین فردی بر کمک به سایرین در انجام شغل یا وظیفه سازمانی، تمرکز دارد.
شور و حرارت فردی به توصیف ارتباط بین فردی در محیط کار می پردازد که در راستای بهبود عملکرد فردی یا گروهی باشد.
تلاش فردی نوعی از انجام کار مشخص و فرا وظیفه ای می باشد.
طرفداری وفادارانه نیز تلاش برای بهبود تصویر سازمانی در خارج از آن است(گراهام،1991: 251).
نمودار2-5: ابعاد رفتار شهروندی سازمانی از نظر گراهام (1991)
گراهام (1991) طی دیدگاه تئوریک خود که مبتنی بر فلسفه سیاسی و تئوری مدرن علوم سیاسی است، مطرح نمود که سه نوع رفتار شهروندی سازمانی از هم قابل تفکیک است:
1-اطاعت سازمانی:
واژه مذکور میل کارکنان به پذیرش و پیروی از قوانین، مقررات و رویه های سازمانی را توصیف می کند و نشان دهنده رفتارهایی می باشد که ضرورت و مطلوبیت آن ها شناسایی و در ساختار معقولی از نظم و مقررات پذیرفته شده است. شاخص های اطاعت سازمانی شامل رفتارهایی نظیر؛ احترام به قوانین سازمانی، انجام وظایف به طور کامل و انجام مسئولیت ها با توجه به منابع سازمانی می باشند.
]]>