دانلود مقاله تحقیق پایان نامه

پایان نامه ارشد درباره تقدیم و تأخیر، سینمای ایران

[do_widget id=kl-erq-2]

حال با توجه به این ضرورتِ اجتناب ناپذیر می توان گفت داستان های دینی نیز از این مقوله مستثنی نیستند و در روند اقتباس لاجرم باید تغییراتی را در روند تبدیل آن ها به فیلم نامه ایجاد کرد. با توجه به تعریفی که از داستان و هنر دینی –به معنای داستانی و هنری که ماوراء الطبیعه و عالم غیب را در خود داشته باشد- مطرح شد می توان در باب لزوم تغییر از دو منظر به آن نگاه کرد:
داستان هایی که عنصر غیب و ماوراء الطبیعه را در خود دارند ولی از متون مقدس و تاریخ معصومین علیهم السلام اخذ نشده اند؛
داستان هایی که ضمن دارا بودن عنصر غیب و ماوراء الطبیعه، از متون مقدس مانند قرآن کریم یا تاریخ و سیره معصومین علیهم السلام اخذ شده آند.
در مورد دسته اول می توان بدون درنگ این نکته را بیان کرد که در روند اقتباس این نوع داستان ها محدودیتی در باب تغییر داستان دینی وجود ندارد غیر از اینکه فیلم نامه نویس باید توجه کامل داشته باشد تا عناصر دینی بودنِ داستان را در فیلم نامه به تصویر بکشاند یا از المان های تصویری برای بازنماییِ مفاهیم غیبی و ماورائی استفاده کند. پس حد مجاز تغییر در این دسته از داستان ها همان مفاهیم غیبی و ماورائی است که باید در روند اقتباس حذف نشوند.
اما این مسئله در رابطه با دسته دوم کاملا متفاوت است و محدودیت بیشتری را دربر خواهد داشت؛ چرا که در این دسته داستان ها ضمن اینکه روند اقتباس و تغییرات طبیعی در آن قرار است اتفاق بیفتد، نباید به اصل و مایه ی متن اخذ شده از متون مقدس و تاریخ معصومین علیهم السلام تغییری اساسی ایجاد شود. در این رابطه طبیعی است که حد مجاز تغییر اقتباسی را باید علمای دین و صاحب نظران دینی مورد بحث و کنکاش قرار دهند ولی به عنوان یک سرنخ در این زمینه می توان به سخن رسول گرامی اسلام صلی الله علیه و آله در این باب اشاره کرد:
به رسول خدا(صلی الله علیه و آله) عرضه داشتیم حدیثى را مى شنویم ولى نمى توانیم آنگونه که شنیدیم نقل کنیم. فرمود: «اگر حلالى را حرام نکنید و حرامى را حلال نکنید و به حقیقت معنا رسیده باشید، منعى نیست.» (علاء الدین علی بن حسام، ج10 :230)
و در جای دیگر چنین روایت شده است:
رسول خدا(صلی الله علیه و آله) فرمود: «هرکس بر من دروغ بندد، جایگاهش میان دو چشم دوزخ است». این سخن بر یاران ایشان گران آمد و ناراحتى بر چهره آنان آشکارشد. گفتند: اى رسول خدا، ما سخنى از شما مى شنویم، از آن مى کاهیم یا بر آن مى افزاییم و تقدیم و تأخیر در آن انجام مى دهیم. رسول خدا فرمود: «مراد من این گونه نقل نیست؛ بلکه آن است که کسى دروغى به من نسبت دهد و قصدش عیب جویى از من یا مشوّه ساختن دین باشد». (علاء الدین علی بن حسام، ج10 :236)
با توجه به این سخنان از رسول خدا می توان این طور برداشت نمود که حد مجاز تغییر در متون مقدس و تاریخ معصومین علیهم السلام، تا جایی است که دروغی به ایشان نسبت داده نشود، حلالی حرام یا حرامی حلال نشود، و در مجموع روایت کننده و نویسنده ی فیلم نامه، به اصل تاریخ یا متن مقدس رسیده باشد و آن را فهم کرده باشد. در این صورت منعی از نظر تغییرات جزئی در داستان یا فیلم نامه وجود نخواهد داشت.
4.3. نگاهی اجمالی به مهم ترین آثار اقتباسی سینمای ایران و جهان
4.3.1 اقتباس های ادبی در ایران
پس از آشنایی با روش ها و اسلوب اقتباس ادبی، نگاهی اجمالی به بعضی از اثار اقتباس شده ایرانی می تواند الگویی برای تولید و خلق آثار نمایشی با رویکرد دینی باشد.
در این بخش از رساله اشاره ای اجمالی به آثار اقتباسی در حوزه سینمای ایران خواهیم داشت. البته از میان تمام آثار اقتباسی، به مهم ترین و قوی ترین آثار خواهیم پرداخت تا الگویی برای فیلم نامه نویسان و کارگردانان نیز باشد؛ و همچنین مرجعی باشد برای بررسی بیشتر در خصوص روش ها و راهکارهای رسیدن به یک اقتباس موفق.
با توجه به اینکه این بخش تنها برای آشنایی فیلم نامه نویسان با آثار نگارش شده قبلی است، به ذکر مشخصات اصلی فیلم و داستان اکتفا شده و اشاره ای نیز به داستان فیلم خواهد شد.
شب قوزی(1343)
این فیلم سـاخته «فرخ غفاری» فیلم ساز و فیلم نامه نویس سـینمای ایـران، بر اساس داستان های «هزارویک شب» داستان یک قوزی گـروه نـمایش است که در یک مهمانی موقع غذا خوردن خفه می شود. اعضای مهمانی جسد را کنار ورودی یـک آرایـشگاه زنانه می گذارند و فرار می کنند. در آرایـشگاه، چند نـفر از تـرس اینکه «جسد» مزاحم کـارشان شـود، سعی می کنند از شر آن راحت شـوند و آن را پنـهان می کنند و در خانه همسایه می اندازند، که او هم مشکلی دارد و سعی می کند به نحوی دیگر از شر آن راحت شـود و… این فـیلم، یک کمدی با نشاط ولی تاریک و سیاه است که بعضی از منتقدان سینما از آن به عنوان آغازگر سینمای ایران یادکرده اند.
سیاوش در تخت جمشید(1346)
«فـریدون رهـنما» این فیلم را براساس داسـتان «سیاوش» شاهنامه فـردوسی در سال 1364 ساخته شده است. این فیلم برنده “جایزه ژان اپشتاین” از “جشنواره لوکارنو” شد.
خلاصه داستان از این قرار است که دو تیره در جنگند. «سیاوش» می کوشد که جنگ، پایان یابد. جنگی که مانع می شود مردمان خودشان باشند. اما اطرافیان سیاوش آرام نمی نشینند و با دسیسه ها و دروغ ها کار را به یک خونریزی مجدد می کشانند.
شوهر آهـو خانم(1347)
«داوود مـلاپور» در این فیلم، براساس رمانی به همین نام نوشته«علی محمد افغانی»(که یکی از پر سروصداترین رمان های فارسی بود که در سال 1340 جایزه سلطنتی ک تاب نیز شده بود) ،روایت مردی متدین را می گفت که پیرانه سـر، دل در گـروی عشقی جوان گذاشته و زندگیش را تباه می کند.
گاو(1348)
]]>